De Derde Dinsdag, het milieucafé van Den Haag  


 

Verslag 20 september 2006:
Veel verwarring over Haagse helihaven

klik hier voor de column van Julius Pasgeld

 

Wat is een Wereldstad aan zee zonder helihaven? Níets toch zeker? Daar waren twee gasten achter de tafel van het milieucafé het in elk geval over eens. Een van die twee was – niet verwonderlijk – Helinet-directeur Frans van den Broek.
Zijn bedrijf, zo legt hij uit, is bezig om in de Haagse vinexwijk Ypenburg een helihaven te realiseren. Deze gaat dan deel uitmaken van een helikopternetwerk tussen Amsterdam en Brussel, waardoor mensen als architecten, accountants en ambtenaren snel van A (Amsterdam) naar B (Brussel) kunnen vliegen. Onderweg kunnen ze ook in- en uitstappen in Rotterdam en in de toekomst dus ook in Den Haag. De passagiers worden met een taxi naar de startplaats gebracht en na aankomst op de plaats van bestemming ook weer met een taxi opgehaald. Het is níet bedoeld voor het dagelijkse woonwerkverkeer, benadrukt Van den Broek, maar je pakt een helikopter als je er zeker van wilt zijn dat je een belangrijke afspraak niet misloopt.

Zijn keus is op Ypenburg gevallen vanwege de nabijheid van de doelgroep, de mogelijkheid om daar veilig te landen en op te stijgen en de milieutechnische mogelijkheden. Op zijn helikopters is de norm voor industrielawaai van toepassing. Ze voldoen aan de voorwaarden voor een vergunning. Maar wel moet het bestemmingsplan voor Ypenburg gewijzigd worden, omdat zijn activiteit er niet in past.
Herman van der Helm, bewoner van Ypenburg, is minder enthousiast. Hij vreest geluidsoverlast, en kan met cijfers onderbouwen dat deze angst niet ongegrond is. Tijdens een proefvlucht van een Helinet-helikoper hebben bewoners van Ypenburg met professionele apparatuur geluidsmetingen laten doen. Zij maten 52 decibel (dB) op 2,5 kilometer afstand. Dat is boven de norm van 50dB, aldus Van der Helm.

Roland Wijne, geluidsspecialist bij de TU Delft, kan zich iets bij de verontrusting van de Ypenburgers voorstellen. “Ze zijn daar gaan wonen voor het groen en de rust en kregen toen ineens te horen dat er een helihaven zou komen. Ze voelen zich gepasseerd omdat ze niet zijn betrokken bij de besluitvorming. In de VS zeggen ze: betrek de mensen er vanaf dag 1 bij.”
Wijne legt uit dat helikoptergeluid als irritanter wordt ervaren dan vliegtuiggeluid. Doordat het niet constant is en meer frequenties omvat, ervaren mensen het als tweemaal zo luid als het geluid van vliegtuigen. Misschien zouden er nieuwe normen moeten komen, oppert Wijne, die er rekening mee houden dat de geluidsproductie van helikopters 10dB hoger ligt.

Ook raadslid Willem Minderhout, die het college van B&W vragen heeft gesteld over de helihaven, vindt dat de informatievoorziening tekortgeschoten is. ‘Maar de wethouder heeft beloofd snel met een brief te komen, zodat de raad weet waar hij aan toe is.” Minderhout stond aanvankelijk vrij negatief tegenover het idee, maar is er iets anders over gaan denken. “Leuk dat de oude gebouwen van het vliegveld Ypenburg weer een vliegverkeersbestemming krijgen. En een wereldstad aan zee kan het zich eigenlijk niet veroorloven om níet aangesloten te zijn op een helinet.” Toch wil Minderhout duidelijk stellen: bij twijfel niet doen.

Van den Broek benadrukt wederom dat zijn heli’s de stilste zijn die je je denken kan. “De staartrotoren, die bij helikopters het meeste lawaai maken, zijn ingepakt.” Ook op overige milieuaspecten scoren ze goed, benadrukt de Helinet-directeur, al stoten ze wel 20 procent meer CO2 uit dan een auto.

Er ontstaat de nodige discussie over de geluidsnormen en -productie, die niet tot een bevredigende conclusie leidt. Bezoeker René de Groot ontdekte dat de helikopterfabrikant voor het type waarmee Helinet gaat vliegen hogere waarden opgeeft dan Van den Broek (overigens kwamen ook de metingen van Van der Helm hoger uit). Maar volgens geluidsdeskundige Wijne gebruikt de fabrikant andere grootheden: de ene dB is de andere niet.
Van der Helm vindt het jammer dat de gemeente niet om een Milieu Effect Rapportage heeft gevraagd; dat zou een hoop onduidelijkheid kunnen wegnemen.

SP-raadslid Tijmen Colijn, aanwezig in de zaal, verwacht dat de vliegtijden na gebleken succes uitgebreid zullen worden, waardoor de hinder flink zal toenemen, maar Van den Broek ontkent dat dat zal gebeuren. Waarna Minderhout, Van den Broek en Van der Helm op verzoek van presentator Hans Pars gebroederlijk het lied ‘Helikopter, helikopter, mag ik met je mee? “ ten gehore brengen.

 

Na de pauze staan de Puinduinen op het programma. De Puinduinen is een gebiedje tussen het Kijkduinpark, Sportpark Ockenburg en de zee. Ten tijde van het wethouderschap van Piet Vink is daar stadsvernieuwingspuin gestort en zijn er kunstmatige duinen opgeworpen.

Behalve puin zit er ook vervuilde grond van de gasfabriek in, weet Tom Pitstra van het Haags Milieucentrum te vertellen. Het geheel is afgedekt met duinzand. Achter de kunstmatige verhogingen liggen twee sportvelden. Het gebied staat ter discussie omdat de gemeente in het kader van de Structuurvisie plannen heeft ontwikkeld om er te gaan bouwen. Tegelijk – dankzij het geld dat de woningverkopen oplevert - wordt het duinlandschap hersteld. Het wordt openbaar gebied. Wethouder Norder heeft beloofd in niet in de duinen te bouwen, vandaar dat Pitstra de vraag op tafel legt: zijn de Puinduinen wel duinen? Onder welke voorwaarden is het voor groenbeschermers toelaatbaar dat daar gebouwd wordt?

Loes van Zee van de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming vraagt zich af waarom daar überhaupt gebouwd zou moeten worden. De gemeente gaat uit van een grotere bevolkingsgroei dan uit CBS-cijfers blijkt. Op termijn zal het aantal inwoners zelfs dalen. De grootste vraag naar woningen doet zich momenteel voor bij starters, en voor hen zijn die eventuele woningen in de Puinduinen niet bedoeld. Die zijn voor expats, maar willen die daar wel wonen? Kijk naar de tegenvallende verkopen in de Westlandse Zoom.

Nog los daarvan legt de beoogde woningbouw, met de bijbehorende infrastructuur, een ontoelaatbare druk op de habitatrichtlijngebieden Solleveld/Ockenburg en het Westduinpark. Verder raakt Kijkduin sluipenderwijs versteend. En een toch al zwakke plek in de groene schakel tussen Westduinen en Midden-Delfland wordt nog verder aangetast in plaats van versterkt, meent Van Zee.

Ook de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, vertegenwoordigd door Kees Fokkens, ziet woningen in de Puinduinen niet zitten. “Het gebied maakt deel uit van de Stedelijke Ecologische Hoofdstructuur”, aldus Fokkens. “En al vrij snel na aanleg kwam er duinvegetatie op, dus het zijn duinen.” Fokkens vindt het prima als de sportvelden worden teruggegeven aan de natuur, maar dan zonder dat er woningen worden gebouwd.
Presentator Stef de Niet veronderstelt dat het gebied ook heel belangrijk is voor de vogeltrek, wat de andere aanwezigen beamen. Daarop stelt De Niet voor om een andere keer nog maar eens goed over dit onderwerp te praten, maar dan met iemand van de gemeente erbij. Dit keer was de gemeente niet bereid om aan tafel plaats te nemen. Hopelijk is dat een volgende keer anders.
 
Het volgende milieucafé wordt gehouden op dinsdag 17 oktober. Zelfde tijd, zelfde plaats.
 

Julius Pasgeld: Pestherrie

Dames en heren. Gek word ik ervan. Van al die helicopters boven mijn hoofd. Het is al erg genoeg dat de ambulance en de politie steeds vaker van die dingen gebruik maakt.
Maar nu komt de firma Helinet met het plan voor een reguliere helicopterdienst tussen Amsterdam en Brussel met halteplaatsen in Den Haag, Rotterdam en Antwerpen.

Flofflofflof...

(Hard, om geluid te overstemmen): Steeds als ik iets wil zeggen is er wel ergens een helicopter die mij de mond probeert te snoeren. De directeur van de firma Helinet verzekert ons, dat het hier zal gaan om de moderne EC.130 B4 helicopter. Dat is, zo verzekert hij, de stilste heli in zijn klasse. De weerstand die er is tegen de enorme pestherrie van helicopters is onterecht, meent hij. Helicopters maken tegenwoordig lang zo veel herrie niet als bijvoorbeeld de legerhelicopters die we nog van vroeger kennen uit Viet-Nam. Hij zal het dan ook niet eerlijk vinden, dat ik hier, om de herrie te illustreren een legerhelicopter op mijn hoofd heb. Ik daarentegen, meen dat de directeur van Helinet nog blij mag zijn dat ik deze legerhelicopter heb gekozen. Deze maakt namelijk een stuk minder herrie dan zijn eigen EC.130B4helicopter
Flofflofflof...

(Hard, om geluid te overstemmen): En men moet er toch niet  aan denken dat ik hier gedurende mijn praatje steeds echte EC.130 B4  helicopters op ware grootte had laten opstijgen.
De plannen van Helinet zijn niet nieuw. Reeds op 3 augustus 1953, dat is ruim een halve eeuw geleden, werd de eerste helidienst van Rotterdam naar Brussel door Sabena geopend. Het was geen succes. Desondanks zaten de bewoners rondom de Hofdijk in Rotterdam tot 1965 in de herrie.
Maar ja. Zal de directeur van Helinet zeggen. Dat waren Sikorsky’s. God, wat maakten die een herrie. Dat is nu wel anders. De EC.130 B4 is de stilste heli in zijn klasse! Ook de shuttles van Connexion zijn de milieuvriendelijkste shuttles die men maar kan bedenken. Voor het vervaardigen van de helicopters worden de meest duurzame materialen gebruikt die men op aarde kan vinden. Kortom: het zijn de veiligste, modernste, energiezuinigste en geluidsarmste helicopters van het westelijke halfrond.
Flofflofflof...

(Hard, om geluid te overstemmen): En dan nog wat. Vooralsnog zijn er per dag 6 tot 8 vliegbewegingen per dag gedacht van Amsterdam naar Brussel en weer terug. Alleen overdag. Vooralsnog. Dat zijn dus 16 vliegbewegingen. De helicopters bieden plaats aan maximaal 6 personen. Per dag vliegen dus maximaal 96 personen heen en weer.
Dat, zo meent de directie van Helinet, biedt een aanzienlijke oplossing voor het fileprobleem. Ja. Normaal zitten er per dag zo’n 36.000 mensen in de files van Amsterdam naar Brussel. Met de buitengewoon sociale activiteiten van Helinet zijn dat er nog maar 35.904. Dat scheelt een stuk.
Of zou Helinet bedoelen, dat hun vluchten aanzienlijke oplossingen bieden voor de fileproblemen van slechts 96 stinkendrijke, haastige zakenlui?

Laatst moest mevrouw Pasgeld een paar dagen naar Leuven. Dat ligt vlak bij Brussel. Ze vertrok hier met haar auto op een normale werkdag om 4 uur ’s middags. En kwam daar nog voor zessen aan. Dat is 110 minuten. Met de helicopter had ze er inclusief tussenlandingen in Rotterdam en Antwerpen 95 minuten over gedaan.
Met de helicopter heb je dus vijftien minuten tijdwinst voor 450 euro. Dat is dertig euro per minuut extra. Dertig euro per minuut! Terwijl je straks met de Hoge Snelheidslijn voor slechts vijf euro per minuut even snel in Brussel bent als met de helicopter.

Flofflofflof...
(Hard, om geluid te overstemmen): Daar komt alweer zo’n rottig ding over! Gek wordt ik ervan! Nee. Dames en heren. Stinkende, lawaaierige helicopters zijn er alleen voor noodgevallen. En niet voor protserige, haastige zakenlieden of olijke recreanten.

Ik dank u wel.

 

Bel voor informatie over de volgende Derde Dinsdag:
(070) 30 50 286

 

Agenda

Zin in een dagje uit?

Hier ziet u wat er de komende weken in Den Haag en omstreken op natuur- en milieugebied te doen is

 
  Branding

 

Neem een gratis abonnement op Branding, hét Haagse tijdschrift voor natuur en milieu, of klik hier voor de elektronische versie.