Levendig debat over bezuinigingen en heffingen

Zondag 21 september was Autovrije Dag. Maandag 22 september was Autodate Dag. En dinsdag 23 was De Derde Dinsdag in Dudok Dag. Maar de 23ste was toch de vierde dinsdag van september?, zal een scherpzinnige lezer misschien opmerken. Inderdaad, maar ons milieucafé was vanwege Prinsjesdag een week uitgesteld.

Verder paste De Derde Dinsdag in Dudok uitstekend in het bovengenoemde rijtje. Er werd veel over mobiliteit gesproken, dit naar aanleiding van de bezuinigingen die op eerdergenoemde Prinsjesdag zijn aangekondigd. Verkeerswethouder Bruno Bruins was uitgenodigd om uit te leggen wat de gevolgen voor Den Haag kunnen zijn. Bijvoorbeeld dat voor het eerst in de geschiedenis een tram (lijn 10) alleen in de spits gaat rijden, wat Bruins - openbaarvervoerman in hart en nieren - bijzonder betreurt. En dat er in elk geval de komende jaren geen geld zal zijn voor een tramlijn (tramlijn 19, om precies te zijn) tussen Leidschendam, Leidschenveen, Ypenburg, Delft en het Haagse Centrum. Daar gaat voorlopig een bus rijden, wat aan raadslid Joris Wijsmuller (Haagse Stadspartij) het verwijt ontlokte dat Bruins zijn woord breekt. De bewoners van de nieuwe wijken is immers beloofd dat ze over 'hoogwaardig openbaar vervoer' zouden kunnen beschikken. Wijsmuller (foto rechts) vindt dat Bruins dan maar geld bij de geplande nieuwe autoweg het Trekvliettracé moet weghalen. Maar de wethouder is van mening dat een volle bus 19 de beste reclame is om er te zijner tijd een trambaan aan te leggen.

Een ander gevolg van de bezuinigingen op rijksniveau is dat er misschien fietsenstallingen van Biesieklette moeten sluiten. Die worden immers beheerd door 'Melketiers', mensen met een gesubsidieerde baan, en daar trekt het Kabinet geen geld meer voor uit. Waartoe opheffing van Biesieklettestallingen zou kunnen leiden had Julius Pasgeld even daarvoor al treffend geschetst in zijn column.

Het Londense model
Via een rechtstreekse telefoonverbinding schetste GPD-correspondente Esther Gotink hoe de verkeersproblemen in Londen worden aangepakt. In de Britse hoofdstad wilden tot voor kort iedere dag zo'n honderdduizend auto's een gebied van 20 km2 in, met als gevolg dat alles vast stond. Sinds ongeveer een half jaar is er nu een tolheffing van kracht voor automobilisten die overdag dit gebied in willen. Die moeten daarvoor vijf pond betalen - ongeveer 7,20 euro - bij vooruitbetaling te voldoen via internet, benzinestations of andere betaalpunten. Op verschillende wegen heeft dit geleid tot een 40% kleiner verkeersaanbod in de spits. Het gebruik van het openbaar vervoer is enorm toegenomen, en er wordt zelfs flink meer gefietst. Terwijl de nieuwe, speciale buslijnen nog weinig in trek zijn, zitten de metro's bomvol. De tolheffing blijkt automobilisten zo te ontmoedigen dat er minder tolgelden binnenkomen dan begroot, zodat noodzakelijke investeringen in de metro niet mogelijk zijn. Maar niettemin is iedereen over de congestion charge (de tolheffing) te spreken, al zouden de tarieven misschien omlaag moeten of de periode dat de heffing dagelijks van kracht is, worden bekort. Het is een heel gemakkelijk systeem dat zich volgens Gotink ook leent voor toepassing in Den Haag.

Wethouder Bruins ziet dat anders. Opstoppingen doen zich volgens hem niet zozeer voor in de binnenstad, maar meer op het hoofdwegennet. Dáár moet het probleem worden aangepakt, en op termijn zullen we niet aan een vorm van rekeningrijden kunnen ontkomen. Ook ziet hij veel heil in Randstadrail, dat hopelijk dezelfde uitstraling en vanzelfsprekendheid krijgt als de metro in Londen.
D66-raadslid Robert van Lente (foto rechts) merkte op dat de bewoners van de Amsterdamse en de Stille Veerkade dit waarschijnlijk anders zullen zien. Ook daar is vaak sprake van een verkeersinfarct. Van Lente zou dan ook graag een onderzoek naar beprijzing van autoverkeer in de binnenstad willen zien.
Frans van der Steen, directeur van het Haags Milieucentrum, was inmiddels ook aan tafel aangeschoven. Voor de gelegenheid was hij gekleed als every inch a gentleman. Volgens Van der Steen moeten er meer inspanningen worden gepleegd om mensen uit de auto te krijgen als er goede alternatieven zijn. Nu is het in Den Haag van alles méér: méér openbaar vervoer, méér fiets, maar ook méér auto. Er moeten keuzes worden gemaakt. Bijvoorbeeld voor autodelen. Als één auto door meer mensen gedeeld wordt, kun je met veel minder auto's toe.
Van Lente is het er wel mee eens, al vindt hij de stap om zelf te gaan autodelen nog te groot. Hij weet niet waar die Greenwheels-auto's staan en wil ook niet in auto's met die grote logo's rondrijden. Maar hij zal er bij hem in de buurt eens naar op zoek gaan, beloofde hij.

Duurzaamheid op een koopje
Niet alleen de wethouder van verkeer krijgt met bezuinigingen te maken. Het ministerie van VROM bezuinigt maar liefst 900 miljoen euro op duurzaamheid, onder meer door de Energie Prestatie Regeling af te schaffen (de subsidie bij aanschaf van een energiezuinig apparaat). Wethouder Smits, die in Den Haag over duurzaamheid gaat, kan er niet van wakker liggen. Hij verwacht dat ondernemers zelf wel in dit gat zullen springen door energiezuinige apparaten goedkoper aan te bieden. En duurzaamheid is niet alleen een kwestie van geld, maar ook van mentaliteit. Bijvoorbeeld door met woningbouwverenigingen af te spreken dat ze energiezuiniger bouwen. Door als gemeente het goede voorbeeld te geven en een windturbine op het stadhuis te plaatsen (al kampt deze met wat tegenwind en bleek het aanvankelijk gekozen model niet geschikt). Verder is Smits trots op het certificaat dat Den Haag gekregen heeft wegens voorbeeldig gedrag op het gebied van zonne-energie. Toch vindt Van Lente dat de gemeente meer voorop zou moeten lopen. Hij werd hierin bijgevallen door Wijsmuller, die kritiek uitte op het handelen in emissierechten. Laat Nederlanders voor hun eigen vervuiling opdraaien, en laat niet de mensen in armere landen het opknappen in ruil voor een zak geld.

Presentator Stef de Niet constateerde dat vertegenwoordigers van alle regeringspartijen bij hem aan tafel vertegenwoordigd waren. Hij drukte hen dan ook op het hart bij hun partijgenoten in het 'andere' Den Haag te pleiten om in hun bezuinigingswoede het milieu te ontzien. Waarna hij de saxofoon ter hand nam en de verraste aanwezigen vergastte op een aantal prachtig uitgevoerde jazz standards. Encore!

Column Julius Pasgeld

Biesieklette
Biesieklette bestaat 20 jaar. Stal uw fiets bij biesieklette, dan hoeft u er zelf niet op te lette. Hoe waar is dat.
Laatst moest ik in de Haagse binnenstad zijn om de gebruikelijke onzin aan te schaffen. Ik had mijn fiets met een uiterst deugdelijk beugelslot aan een paaltje vastgemaakt. Toen ik terugkwam met mijn boodschappen zag ik dat er nóg een beugelslot om mijn fiets zat. Eveneens een uiterst deugdelijk beugelslot. Een jeugdig heer met een petje op slenterde naderbij. 'Goedenmiddag', zei hij vriendelijk. 'Ik zie dat u in problemen verkeert. Kan ik misschien iets voor u betekenen?'
'Nee', zei ik nors. 'Ik zie niet in hoe. Tenzij u in het bezit bent van de sleutel van dat ene, mij onbekende beugelslot.'
'Zulks is inderdaad het geval', antwoordde hij monter en vervolgde openhartig: 'Ik stel dan ook voor, dat u die prachtige fiets… van mij koopt voor de zeer schappelijke prijs van, laten we zeggen, 175 euro. Indien u besluit op mijn aanlokkelijke aanbod in te gaan ben ik gaarne bereid het tweede beugelslot voor u te verwijderen'.
'Geen denken aan', zei ik op misschien iets te hoge toon. 'Ik buig niet voor terreur, molest en andere onaangename faits accomplis. Ik stel op mijn beurt voor om de fiets dan maar gewoon te laten staan. Dan hebt u ook niet meer de beschikking over uw prachtige beugelslot. Een stuk gereedschap dat, naar ik aanneem, onmisbaar is voor de verdere praktijken die u wellicht in de toekomst nog had willen ondernemen.'
'Dat is geenszins het geval, meneer', sprak de jeugdige ondernemer nederig maar allerminst gebroken. 'Ik beschik ruimschoots over de middelen die mij moeten bijstaan in het vergaren van mijn dagelijks brood.' Na de uiteenzetting van zijn standpunt opende hij ter illustratie zijn tas zodat ik mijn blik kon laten gaan over de inhoud die bestond uit een bonte verzameling hang-, beugel- en kettingsloten.
'Toch', zo bleef ik aandringen, 'moet ik u erop wijzen, dat ik niet het risico wil lopen mijn eigen fiets te kopen voor een prijs die ver onder de marktwaarde ligt. Voor ik het weet zal de politie mij insluiten wegens heling. Want je zult zien dat ze dan ineens wel ter plaatse zijn. En daarnaast acht ik het volstrekt uitgesloten dat ik een gangbare prijs aan u offreer.'
Petjesheer krabde achter zijn oor, verpoosde een wijle in een toestand die sterk deed denken aan het verrichten van intellectuele arbeid en sprak tenslotte: 'Laat mij u dan het volgende voorstel doen. U lijkt mij een redelijk mens. U zult dus niet willen ontkennen dat ik gedurende uw afwezigheid een extra voorziening tegen diefstal op uw fiets heb aangebracht. Deze inspanning mijnerzijds zult u zeker willen beschouwen als een vorm van dienstverlening waarvoor een redelijke vergoeding niet zou misstaan. Betaalt u mij daarom naar eigen keuze twintig tot vijftig euro vanwege de bewaking van uw fiets'.
Onmiddellijk wierp ik daartegenover dat ik zijn zienswijze nauwelijks kon delen. 'In de eerste plaats', zei ik bits en wellicht wat ondankbaar, 'heb ik niet om die bewaking gevraagd, in de tweede plaats lijkt mijn fiets toch voldoende tegen diefstal beveiligd met een solide beugelslot en in de derde plaats is twintig euro een buitensporige beloning voor zo'n geringe dienstverlening.
En of het nou kwam vanwege de hoge toon die ik aansloeg of vanwege mijn gebrek aan ervaring op het terrein van diplomatie, maar ineens leek Petjesheer er genoeg van te krijgen en begon aanstalten te maken te vertrekken met de woorden: 'In dat geval vrees ik, dat wij niets voor elkaar kunnen betekenen.'
'Ho, ho', riep ik hem na. 'Wacht eens even. Ik begrijp best dat u in het onderhoud van uzelf en wellicht ook in dat van uw vrouw en kinderen moet voorzien. Het zijn inderdaad dure tijden en het wordt er niet beter op nu de koningin in de troonrede zojuist heeft gemeld dat de zwakken in de samenleving het moeten ontgelden, terwijl de sterken juist moeten worden gesteund in hun koopkracht teneinde de economie te redden. Ik stel dan ook voor, dat ik u bij wijze van tegemoetkoming in uw tekorten een bedrag van vijftig eurocent ter hand stel, in ruil waarvoor u uw beugelslot terstond van mijn fiets verwijdert.'
'Ach', zei Petjesheer. 'Uw inzicht in de huidige kosten van levensonderhoud lijkt ontoereikend. Daarnaast is het beneden mijn waardigheid hier te loven en te bieden als stonden wij op een ordinaire markt. Twaalf euro. En geen cent minder.'
Na nog wat wikken en wegen kwamen wij een bedrag van vijf euro overeen. Waar moet dat heen , dacht ik terwijl ik weer naar huis fietste. Thans bewaakt men mijn fiets. Straks mijn auto. Morgen mijn huis. Nou ja, het is in ieder geval beter dan politietoezicht en goedkoper dan de huidige parkeer- en verzekeringstarieven.
En misschien stal ik mijn fiets voortaan wel bij biesieklette. Dan hoef ik er voortaan niet meer op te lette.

Julius Pasgeld