archieffoto's: Sandra Kamphuis
en Henk Timmermans

Heleen Weening van GroenLinks vindt het jammer dat duurzaamheid geen thema is geworden, maar telt haar zegeningen: punten als geld voor de herplant van bomen en de terugkeer van de milieuprojectenpot (een subsidieregeling waaruit natuur- en milieu-organisaties kunnen putten). Ook flankerend beleid voor het Verkeerscirculatieplan en middelen om te komen tot een CO2-neutrale stad ziet zij in de begroting terug. "Maar het is natuurlijk nooit genoeg", voegt ze eraan toe.

 

 

 

 

Ries Smits, ooit wethouder duurzaamheid en nu milieuwoordvoerder voor het CDA, toont zich "bitter teleurgesteld". Hij ziet vooral beleid dat al in zijn tijd als bestuurder is ingezet. Als het gaat om duurzame bedrijfsterreinen, contacten met goedwillende ondernemers en publieksvoorlichting over duurzaamheid laten zijn opvolgers het er lelijk bij zitten, vindt hij.

 

 

 

 

"Een goed initiatief, dat onderzoek", prijst Willem Minderhout van de PvdA. "Daaruit blijkt een constructieve oppositierol." Ook Minderhout is ervoor om groen vroeg in het ontwerpproces mee te nemen.
Smits sluit zich hierbij aan, maar plaatst de kanttekening dat het belang van de ecoloog staat of valt met de ruimte die hij of zij van het gemeentebestuur krijgt.

Uitgedaagd door Smits doet Weening een poging om op te sommen wat er nu eigenlijk nieuw is op duurzaamheidsgebied. "Het project Erasmusveld/Leyweg", noemt ze. "Dat wordt de duurzaamste woonwijk van de stad. Ecologisch goed ingepast, prima geïsoleerde huizen, gescheiden afvalinzameling..."

Waarmee de discussie over het heikele punt van de afvalinzameling nieuw leven wordt ingeblazen. Wijsmuller ziet op dat gebied veel te weinig ambitie. Waarom is in deze gemeente nog steeds geen tariefdifferentiatie ingevoerd?
Zoals hij al eerder heeft verkondigd ziet Minderhout er niet veel in. Hij wil graag afvalscheiding, maar is bang voor nog meer zwerfvuil. Tariefdifferentiatie, oftewel diftar, is een middel, geen doel op zich. Een persoonlijke wens van Minderhout: de afschaffing van dat onbegrijpelijke abonnementensysteem.

Voor Smits hoeft diftar niet, maar een veel fijnmaziger inzamelingssysteem zou hij verwelkomen. Als binnenstadsbewoner moet hij een heel eind fietsen om een glas- en papierbak tegen te komen. En er moet zeker meer aan publieksvoorlichting worden gedaan, te beginnen op de scholen, en de boodschap moet steeds weer onder de aandacht worden gebracht.

De balans opmakend: aan bepaalde aspecten van duurzaamheid wordt nog altijd (veel) te weinig aandacht besteed, zoals aan duurzaam inkopen en terugdringing van het autoverkeer. Hoe het precies zit met dat geld voor het herplanten van bomen (zie de column van Julius Pasgeld) weet niemand. Positief is echter dat het belang van natuur en milieu steeds vaker in een vroeg stadium van planontwikkeling wordt meegenomen. Over naar vertegenwoordigers van vier natuur- en milieu-organisaties, om te horen wat hún wensen en verlangens zijn.

Pinster oppert dat er zoveel expertise bij de Haagse natuur- en milieu-organisaties aanwezig is dat de gemeente hén wel zou kunnen benaderen, in plaats van andersom. "Wij zorgen ervoor dat de raad zijn dualistische rol goed kan vervullen", vindt Van der Steen. "Wij doen het omdat de overheid het zelf niet doet. En gelukkig wordt dat wel gewaardeerd."
Presentator Stef de Niet is ervan overtuigd dat de gemeente er niet op uit is kritische geluiden per se te smoren.

De boze bezoeker is niet overtuigd, maar gelukkig is daar ook Ronald van Onselen van het Platform Beter Openbaar Vervoer Haaglanden, die stelt: "Het Haags Milieucentrum doet ongelooflijk veel voor het weinige geld dat ze krijgt. Dat zou driemaal zoveel moeten zijn.

 

Het betreft, dit even voor de onwetende, bomen die ziek waren geworden of die in de afgelopen vijf jaar waren gesloopt wegens de bouw van woningen en kantoren, en die, vanwege een belofte van het college, elders in de gemeente weer zouden worden teruggeplant in de vorm van een nieuwe boom.
Een terugplant-achterstand van 5000 bomen betekent dus geenszins, dat er in de afgelopen vijf jaar 5000 bomen tegen de vlakte gingen wegens bouw of ziekte, nee, er gingen veel meer bomen tegen de vlakte. Laten we zeggen 10.000. Daarvan zijn er een aantal teruggeplant. Maar dus 5000 te weinig. Dat moet nog.

Het is nu september 2008. Een half jaar na de onthulling van Baldewsingh. Er zijn in dat half jaar al weer flink wat bomen tegen de vlakte gegaan in Den Haag. Omdat ze plaats moesten maken voor nieuwbouw. Of omdat ze ziek waren. Laten we heel voorzichtig stellen, dat er in 2008, na de onthulling van Baldewsingh nog 700 bomen gesloopt gaan worden en dat er daarvan 200 teruggeplant zullen worden.
Dat brengt het totaal van de terugplant-achterstand op 1 januari 2009 op 5500 bomen.

En nu is daar dan de begroting. De bomen mogen zich zelfs verheugen in een meerjarenbegroting. Aan hen is met een vooruitziende blik gedacht van 2009 tot en met 2012. De vier komende jaren dus.
Nou weten we, dat er veel gebouwd gaat worden de komende jaren. Daar hoef je de krant maar op na te slaan. Verdichting en ontgroening zijn woorden, die je daarbij veel tegenkomt. Ik wil echt niet rot doen, maar is het erg overdreven als ik voorspel dat er in die vier jaar 4000 bomen verdwijnen? En dus elders weer terug moeten worden geplant?

We tellen op: tot 1 januari 2009:                        5500 bomen
                      Van 2009 tot 2012:            4000 bomen
                      Maakt samen:                        9500 bomen
Vanaf nu tot en met 2012 moeten er 9500 bomen worden geplant in Den Haag.

En wat vindt het college? Het lachebekje Klijnsma deelt ons namens al die hoge (b)omen mee: ‘We zijn het er in het college allemaal over eens dat er een dikke, vette impuls nodig is voor de bomen.’ Aha, denk je dan. Een dikke, vette impuls. Ze doen er nog een schepje bovenop. Misschien worden het in plaats van de beloofde 9500 bomen wel 10.000 bomen. Wat heerlijk voor Den Haag. Weliswaar verdichting in Den Haag maar ook wat vergroening in Den Haag.
En dan lezen we de begroting eens goed: ‘De komende vier jaar zijn er 2500 nieuwe bomen nodig ter vervanging om een nieuwe achterstand in de herplant te voorkomen. Geen 10.000 bomen dus. Maar 2500.
Kijk. Zo worden we iedere keer gewoon bij de neus genomen. En nu druk ik me nog on-ge-loof-lijk fatsoenlijk uit.
‘Veel groen beloven en weinig groen geven, doet een dwaas in vreugde leven’, moeten ze in het college hebben gedacht. En in een logisch vervolg daarop: ‘Weinig betonmassa beloven en veel betonmassa geven, doet de Hagenaar van ellende beven.’

En laat me tenslotte nog even een boom opzetten over het geld. Nadat wethouder Baldewsingh in april zijn onthulling had gedaan over die achterstand van 5000 bomen ben ik eens op het stadhuis gaan informeren, hoeveel dat nou eigenlijk kost, zo’n boom vervangen door een andere boom. Welnu, het was eigenlijk geheim, maar als ik het niet verder vertelde mocht ik het wel weten. De kosten van het herplanten bedragen 1.500 euro per boom. Daar zit dan nog niet bij inbegrepen het omzagen en afvoeren van de oude boom.
1.500 euro per boom. In mijn eigen berekeningen gaat dat dus tot en met het jaar 2012 1500 x 9500 bomen = 14 miljoen euro kosten.
Dat ligt in de begroting echter wat anders. Daar kost het herplanten van één boom ineens 2.600 euro. Dat is per boom maar liefst 1.100 euro meer dan volgens mijn inlichtingen.
Maar omdat de gemeente nu, als een blad aan een boom, omslaat en ondanks haar belofte tot en met 2012 geen 9500 bomen maar slechts 2500 bomen wil herplanten, komt men toch goedkoper uit: slechts 6,5 miljoen euro in plaats van 14 miljoen euro. En dat voor een ‘dikke, vette impuls’ van 7000 bomen minder dan beloofd.
En zo wordt er dus weer flink bespaard op het groen onder het motto: Hagenaars? Die kunnen de boom in!
Als het anders is dan hoor ik het graag.
Maar een ding is tot nog toe zeker: de gemeente is er tot nog toe niet in geslaagd die ‘dikke vette impuls voor de bomen’ transparant te maken.