foto's: Sandra Kamphuis

"Een ecoloog schept een ideaal leefmilieu voor de dominante soort, en dat is in steden natuurlijk de mens", poneert Daalder uitdagend. "Hij heeft een aantoonbaar economisch nut. Eén van mijn collega's zorgt er heel specifiek voor dat bouwprojecten geen vertraging oplopen. Die verdient zijn salaris dik terug. We beschikken over een systeem waardoor we precies zitten waar wélke dieren voorkomen. Input wordt geleverd door driehonderd deskundige vrijwilligers."

 

"Wij zijn nauw betrokken bij de totstandkoming van de Amsterdamse Structuurvisie. Groen is daarin het uitgangspunt. Groen is om diverse redenen belangrijk. Voor een stad is het een visitekaartje. Het kan een belangrijke vestigingsfactor zijn. Creatieve kenniswerkers verblijven graag in een groene omgeving, en die groep wordt steeds belangrijker."

Het behartigen van de belangen van het groen in een dynamische omgeving leidt tot dilemma's. "Amsterdam gaat 70.000 woningen bouwen", vertelt Daalder. "Dat zijn er een heleboel. Destijds bij IJburg zijn we gaan dwarsliggen. We vonden geen enkel van de voorgestelde gebieden geschikt. Nou, dat is voor de politiek dan makkelijk. Als alle gebieden even waardevol zijn, kun je overal bouwen. Vervolgens hebben we er dan weer wél voor gezorgd dat die inrichting van IJburg zo natuurvriendelijk werd dat er nu eendensoorten voorkomen die er nog niet zaten toen het nog natuurgebied was.

Als ecoloog moet je functioneren in dat spanningsveld. Je bent nu eenmaal ambtenaar. En géén actievoerder. Daar hebben we in Amsterdam het Milieucentrum voor, dat een prima rol vervult als opjutter."

Hoe denkt de politiek eigenlijk over het rapport? Aan tafel schuiven aan: Joris Wijsmuller van de Stadspartij, Jan Brink van D66, Willemijne Moes van de SP, Arnoud Boer van GroenLinks en Willem Minderhout van de PvdA. En last but not least: verantwoordelijk wethouder Rabin Baldewsingh.

Joris Wijsmuller denkt dat drie stadsecologen geen overbodige luxe is, gezien de hoeveelheid bouwplannen die in de maak zijn (de huidige capaciteit binnen Stedelijke Structuren vindt hij al ontoereikend). Maar als het er maar één zou mogen worden, zou die volgens Wijsmuller bij de Dienst Stedelijke Ontwikkeling moeten zitten: "DSO is hier de dominante soort. Die laat zich niet al teveel aan groen gelegen liggen. Groen moet zo vroeg mogelijk in de planning meegenomen worden. En die stadsecoloog moet ook zichtbaar zijn bij het publiek, zodat mensen enthousiast worden over stadsecologie."

Op dat laatste wil Remco Daalder nog wel even ingaan. Hij steekt veel tijd in het praten over zijn vak. Met collega's, met de bevolking, met de pers. "Contacten met de media moet je gewoon inplannen, die horen erbij. Vertellen, vertellen en nog eens vertellen."
Tot slot heeft hij nog wel een tip voor Den Haag: "Bouw hoog. En dan vooral aan de stadsrand. Wat mij betreft maak je een zo scherp mogelijke scheiding tussen stad en platteland. De mensen die in die flats gaan wonen hebben een prachtig uitzicht over de omgeving en zullen je beste bondgenoten zijn als die omgeving aangetast dreigt te worden."

En wat blijkt? Van de honderd ondervraagde Hagenaars weten er 98 niet wat een ecoloog is. Of wat een stadsecoloog doet. Laat staan dat ze wisten wat de vorige stadsecoloog deed, waarom die wegging en wat de nieuwe stadsecoloog anders moet gaan doen dan de vorige.
Tijdens mijn onderzoekje stuitte ik op tal van wonderlijke opvattingen omtrent de betekenis van een stadsecoloog. Vooral in het kader van deze bijeenkomst wil ik u een aantal van die opvattingen niet onthouden.

‘Een stadsecoloog?’, zo antwoordde mij een lief dametje van halverwege de vijftig. ‘Is dat niet zo’n ambtenaar die het geld van de gemeente heeft belegd in die bank in IJsland?’.
En een jongen van begin twintig wist mij te vertellen dat een stadsecoloog iemand is die toezicht houdt op het stadionverbod van veroordeelde ADO-supporters.
Een man van in de tachtig meende dat een stadsecoloog iemand is die zijn eigen bijdrage aan zijn zorginstelling uit moest rekenen.
En ja. Een man in een keurig pak van middelbare leeftijd zei: Een ecoloog? Dat is iemand die een studie doet naar de verspreiding van organismen, naar de dynamiek van de wisselwerking tussen diezelfde organismen en de relaties tussen de organismen en hun niet biologische omgeving.
Ik voelde aan mijn water, dat die man gelijk had. Maar eerlijk gezegd was ik nog geen steek wijzer.
‘Aha. Ecologie’, zei een dertiger in een streepjespak. Dat komt van Oikos. Dat is een Grieks woord en betekent huishouding. En van Logos, dat staat voor wetenschap. De leer van de huishouding dus’. Ook deze man had het op de een of andere manier bij het rechte eind maar wat schoot ik er mee op?

Toen kwam ik op het Spuiplein een politicus tegen. Ik zal niet zeggen wie. Maar die begon me toch een verhaal te houden. U wil het niet weten. Eerst vroeg hij wat ik bedoelde met mijn vraag.
‘Nou, gewoon’, zei ik. Ik wil weten of u weet wat een ecoloog is. In het algemeen. En een stadsecoloog in het bijzonder’.
‘Ja’, antwoordde de politicus. ‘Maar in de context van welke betekenis vraag je dat? Bedoel je in de mensgerichte betekenis? Of in de politieke betekenis? Dus in de ecologistische betekenis?’ En hij begon het me geduldig uit te leggen. ‘Kijk’, zei hij. ‘Zoals het algemene begrip sociaal zich verhoudt tot het politieke begrip socialistisch, zo verhoudt het algemene begrip ecologie zich tot het politieke begrip ecologistisch.’
‘O’, zei ik. En ik probeerde hem aan te kijken alsof ik het begreep.
‘Jazeker’, zei hij. ‘Het is dus van belang, dat je het beeld van een eventuele stadsecoloog profileert naast zijn optreden tegen eventuele ongewenste situaties. Daarvoor is in de eerste plaats consensus nodig als het gaat om het herformuleren van de doelstellingen met betrekking tot de targets die door een zeker draagvlak van de achterban worden meegenomen in een wat bredere visie. Een voorafgaande, doortimmerde sterkte-zwakte analyse, en dat zou bijvoorbeeld heel goed kunnen in de vorm van een of meer power-pointpresentaties op diverse plekken in de stad, kunnen daarbij eventuele twijfelaars over de politieke scheidslijn trekken. Een scheidslijn die zich vooral kenmerkt door….’

Op dit punt aangeland besloot ik voorzichtig aan de kuierlatten te trekken. Op veilige afstand keek ik om en zag hem nog steeds redeneren. Het is nu een week geleden dat dit voorval plaats vond. Ik sluit waarachtig niet uit, sterker nog, ik acht het hoogstwaarschijnlijk, dat hij daar, op het Spuiplein, nog steeds onnozel staat te smiespelen.

Maar dames en heren… met dat al weet ik nog steeds niet wat een ecoloog is. Laat staan een stadsecoloog. Om nog maar te zwijgen van een ecoloog DSO. Of een ecoloog DSB, of een ecoloog IB.
Ik hoop het allemaal vanmiddag te mogen vernemen.
En dan graag in gewone grote mensentaal.
U weet wel. Die taal met gewone woorden. Waarvan iedereen weet wat ze betekenen. En die iedereen kan begrijpen.
Zelfs ik.

En als we dan eindelijk eens weten wat een stadsecoloog is en doet, is het misschien ook niet teveel gevraagd waarom het zo handig is als we zo’n gewichtige funcionaris aanstellen. En wat de Hagenaars daarmee zouden opschieten.