De Derde Dinsdag, het milieucafé van Den Haag  

Naar verslagen van eerdere milieucafé's

Verslag van het milieucafé van 18 november 2008

klik hier voor de column van Julius Pasgeld

 

Een vierde haven: de redding voor Scheveningen?

maaswinkel

Met veel vuur presenteerde Aalt Maaswinkel van Vestia de plannen die een consortium heeft ontwikkeld voor een vierde haven voor de kust van Scheveningen. Desondanks vonden ze een zeer lauw onthaal bij de aanwezigen in het milieucafé, om het zwak uit te drukken. Een milieucafé dat ditmaal overigens gehouden werd in De Vloek van Scheveningen, op een steenworp afstand van de voorgestelde bouwlocatie.

 


Het consortium - bestaande uit AM Wonen, Vestia en Züblin Grenada - heeft drie scenario's ontwikkeld voor een vierde haven ten zuiden van het huidige zuidelijk havenhoofd. Het eerste scenario beperkt zich tot een cruiseterminal met natuur, het tweede en derde scenario bestaat uit een cruiseterminal bij het voormalige Norfolkterrein, woningen, een jachthaven en een visserijhaven (waarbij alleen de locatie van de cruiseterminal verschilt). De terminal kan worden gecombineerd met beurs- en congresfaciliteiten. Het consortium heeft een duidelijke voorkeur voor scenario 2. Zie de illustratie voor een artist’s impression.

port of holland

Volgens Maaswinkel worden met deze plannen meerdere vliegen in één klap geslagen. Ze zijn goed voor het toerisme, voor de plaatselijke middenstand, voor de werkgelegenheid, en ook de natuur kan een impuls krijgen. Omdat het een diepzeehaven wordt, kan ook de verre visserij voor Scheveningen behouden blijven. De ontwikkelingen worden betaald vanuit de opbrengsten uit de landaanwinning - het financiële risico ligt geheel en al bij private partijen. En landaanwinning is natuurlijk sowieso nodig, zoals de commissie Veerman duidelijk gemaakt heeft.

De natuur- en milieuaspecten zijn globaal onderzocht (als de plannen door de gemeenteraad worden goedgekeurd zal er uiteraard een milieu-effectrapportage moeten komen). Parkeren gebeurt ondergronds, de afwikkeling kan geschieden via de nog te verbeteren internationale ring en Randstadrail, als die doorgetrokken wordt.
Wat betreft uitstoot: de uitstoot van cruiseschepen is veel minder dan die van de voormalige Norfolkschepen.
Voor de energievoorziening van de woningen wordt gedacht aan de binnenkort te openen zeewaterwarmtecentrale en windturbines.
Er blijken wél effecten te zijn op het Westduinpark, dat Europese bescherming geniet. De zogeheten zoute spray kan veranderen, wat volgens Maaswinkel kan worden gecompenseerd door de aanleg van nieuw duingebied.

Uit gesprekken met de cruise-industrie zijn Maaswinkel c.s. ervan overtuigd geraakt dat Den Haag over unieke eigenschappen beschikt: de ligging direct aan zee en een aantrekkelijke stedelijke omgeving in de directe nabijheid (hij spreekt van een 'Next Generation Cruise Port’). De huidige cruisehavens Rotterdam en Amsterdam zijn alleen maar bereikbaar via gegraven waterwegen.

vdZwan

Arina van der Zwan zit namens de Politieke Partij Scheveningen achter de tafel en verklaart niet principieel tegen een vierde haven te zijn. Maar de grote hoeveelheid bebouwing schrikt haar af. Ze begrijpt wel dat die nodig is om de plannen te kunnen financieren, maar naar haar mening kan Scheveningen ook in Brussel aankloppen om subsidies voor het behoud van de visserij in de wacht te slepen. "Als Brussel wil subsidiëren, kunnen we met minder programma toe", reageert Maaswinkel.

Clara Visser van de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming (AVN) laat zich door de beloofde 18 hectare nieuwe natuur niet in slaap sussen. Het Westduinpark staat nú al onder druk en dat zal alleen nog maar erger worden. De effecten van de gepresenteerde plannen zijn in strijd met de Natuurbeschermingswet.

vanSchie

Ze wijst verder op de grote maritieme effecten. De stromingen zullen veranderen. De vaargeul van de diepzeehaven zal voortdurend op diepte gehouden moeten worden. De kosten zullen enorm zijn.
Ton van Schie van de Stichting Duinbehoud valt haar bij: "Deze plannen komen nóoit door de toetsing aan de Natuurbeschermingswet!" De link met de conclusies van de commissie Veerman vindt hij kort door de bocht.

CohenJehoram

Voor de PvdA is de bescherming van de natuur een harde voorwaarde om goedkeuring aan deze plannen te kunnen geven, verklaart Susan Cohen Jehoram. De gunstige werkgelegenheidseffecten maken ze echter erg aantrekkelijk. En door de aanleg van een vierde haven kan ruimte in de 1e en 2e haven worden vrijgemaakt voor de staandwantvisserij.

 

 

Collega-raadslid Wim Pijl (ChristenUnie-SGP) kan er met z'n pet niet bij dat de derde haven grotendeels wordt gedempt en er een vierde haven wordt aangelegd. En dat er een heel nieuw Duindorp vóor Duindorp komt, met daarin dure woningen, ziet hij echt niet zitten.

 


 

Spaans

Jaap Spaans (Wijkberaad Duindorp en SPIONN) is al die bebouwing ook een doorn in het oog. "Op het Norfolkterrein komen ook al achthonderd woningen. Dat kan de infrastructuur nooit aan. En waar moeten al die mensen straks recreëren?"

"Het volgende strand is maar driehonderd meter verderop!", aldus Maaswinkel. "Dit is een goede gelegenheid voor verdichting, zodat we niet in het groen rond de stad hoeven te bouwen. En we kunnen ervoor zorgen dat de visserij voor Scheveningen behouden blijft. Hoe lang zal het nog duren voor rederij Jaczon vertrekt? En de verre visserij? We bieden rederij Van der Zwan de mogelijkheid om terug te keren naar Scheveningen en zorgen ervoor dat de geluidsoverlast verdwijnt."

"De visserij was er eerder dan de bewoners", vindt Arina van der Zwan. "Als je daar gaat wonen, moet je maar wat overlast voor lief nemen." En Jaap Spaans: "Een combinatie van wonen en visserij is vragen om moeilijkheden."

Uiteraard moet in deze woelige financiële tijden het gesprek op een gegeven moment over geld gaan. "Wat zal het effect van de kredietcrisis op de cruise-industrie zijn?", wil presentatrice Aukje van Roessel van Maaswinkel weten. En haar collega Stef de Niet verwijst naar IJburg, de vrij nieuwe woonwijk in het IJmeer bij Amsterdam. De duurdere koopwoningen daar bleken onverkoopbaar.

vanRoessel

Visser

Maaswinkels vertrouwen in de goede afloop blijkt onaangetast. "De cruise-industrie is recessiebestendig. Er zit nog steeds groei in. Ook tijdens de recessies in de afgelopen decennia groeide ze gewoon door. En we rekenen heel behoedzaam. We richten ons niet op het topsegment van de woningmarkt."

Nadat diverse bezoekers hun zorgen hebben uitgesproken over de aantasting van de kustlijn, de recreatiemogelijkheden en de rust, is het laatste woord aan Clara Visser van de AVN: "Ik constateer dat langs een derde deel van het Westduinpark woningen gebouwd worden. Het wordt een Belgische kust!"


 


Pasgeld

Julius Pasgeld:
Opnieuw Scheveningen volstouwen

Eerst moest Den Haag op Sidney lijken met een landmark bij de Scheveningse haven.
Toen moest Den Haag op Genève lijken. Maar dan wel aan zee.
Vorige week zei wethouder Norder dat Den Haag met het Strijkijzer aan het Rijswijkseplein een beetje ging lijken op Rotterdam met de Euromast.
Sidney, Genève, Rotterdam. Kennelijk vinden onze stadsbestuurders alles beter dan dat Den Haag op Den Haag gaat lijken.


In de plannen voor de vierde haven komt deze afkeer voor het eigene van Den Haag wederom voor. We lezen zinsnedes als: ‘In de visafslag komt een vismarkt, zoals Zuid Europese landen deze ook kennen’.
Jammer. Want hier had ook kunnen staan: ‘In de visafslag komt een typisch Haagse vismarkt die in de verste verte niet lijkt op dat zooitje in de Zuid-Europese landen.’
Verder staat er: De spannende woonomgeving van de 800 woningen op het Norfolkterrein is niet alleen interessant voor de bewoners maar ook voor de bezoekers en de toeristen.’
Alweer jammer: ‘Er had ook kunnen staan: ‘Er zullen afdoende maatregelen worden genomen om de 1500 bewoners van de nieuwe woningen op het Norfolkterrein te vrijwaren van de overlast van bezoekers en toeristen. Voor toeristen zijn in Scheveningen immers genoeg mogelijkheden elders.’

Dames en heren. Ik heb het gebied waarover het vandaag gaat eens nagemeten. Het betreft circa 1 vierkante kilometer. En je houdt het niet voor mogelijk wat de gemeenteraad hier allemaal wil verstouwen.
Ik noem op:
Bij het Noordelijke havenhoofd:
Uitbreiding van de visserij op het Noordelijke havenhoofd.
Een nieuwe kade waar trawlers kunnen lossen en laden.
Visrestaurants.
Educatieve elementen, wat dat ook mogen zijn.
Een vismarkt in de visafslag.
Dan komen er, en ik citeer: ’Stedelijke Terrassen voor activiteiten die aansluiten op het sportieve karakter van het strand ter plekke’. Mooi gezegd allemaal. Maar het is gewoon een dijkje dat het Noordelijke havenhoofd verbindt met het dak van de nieuwe visserijgebouwen en aansluit op de nieuwe brug over de havenmond…

In de nieuwe buitenhaven kunnen straks hele grote cruise-schepen aanleggen. In de nieuwe buitenhaven kan ook de jachthaven worden uitgebreid. In de nieuwe buitenhaven kunnen straks ook boten van Rijkswaterstaat aanleggen. Met al die schepen ontstaan in de nieuwe buitenhaven straks ook nieuwe kansen voor nieuwe strand- en natuurontwikkeling en nog meer stedelijke functies al zal god weten wat ze daar nu weer mee bedoelen.
Het grote werk komt op het Adriaan Maasplein: hoogbouw. Een enorme toren op het noordelijke havenhoofd. Of men wil of niet. Maar vanaf Den Helder tot Oostende zal men voortaan weten waar Den Haag ligt. Op het plein worden verder ook hotels, beauty-, fitness- en relaxcentra gedacht en, ik citeer: ‘een vis-centrum waar de bezoeker de vis het hele jaar door op allerlei manieren kan beleven. Beleven! Als je bij een kraampje iemand een haring boven zijn mond ziet hangen en je weet niet precies wat hij aan het doen is, weet je het nu: hij beleeft vis.

We zijn er nog niet. Ook op het zuidelijke havenhoofd komt een enorme toren met een hotel en woningen. Uiteraard zal het hele Adriaan Maasplein van een ‘wereldstadallure’ zijn, zo mogelijk gecombineerd met een museum.
En dan het klapstuk. Het Norfolkterrein. Daar komen 800 woningen op palen. Met eronder parkeerbakken voor 1800 auto’s en ruimte voor trams en bussen. Maar dat kan alleen als de derde haven voor het grootste gedeelte gedempt wordt. En als dat gebeurt kunnen er nog veel meer woningen gebouwd worden.

En dan nog even iets over De Kom. De Kom ja. Want zo heet het Maritiem Theater in de monding van de haven. Het Maritiem Theater? Ja. Dat is dus geen Theater maar, ik citeer weer: een plek waar je de openbare ruimte en de ingang van de haven letterlijk beleeft en waar je onder het genot van een drankje kan genieten van het uitzicht. Prachtig! Wat een mooie woorden. De tranen springen je in de ogen als het leest! En waarschijnlijk ook als je het straks ziet.
En dit alles, dames en heren, op een vierkante kilometer!

Waar en wanneer was het ook alweer dat het Haagse gemeentebestuur ook al zoveel ambities tegelijk waar wilde maken? Was dat niet ook in Scheveningen? Het bad Scheveningen? Nog geen dertig jaar geleden? Helemaal volgestouwd met casino’s, theaters, boulevards, parkeerbunkers en promenades? De Palacepromenade bijvoorbeeld? Die nou zo nodig weer moet worden afgebroken om weer wat adem te kunnen halen?

En dan nu de haven dus maar weer volstouwen. Met een vierde haven.
Die hard nodig is om straks een vijfde en een zesde haven te kunnen bouwen.
Want echt, het is de hoogste tijd dat Den Haag wat meer op Rotterdam gaat lijken.
Arm, arm Scheveningen.
En dan hebben we het er maar niet eens over dat de Scheveningers de gekke Henkie van Den Haag worden als ze dit allemaal over hun kant laten gaan.

 

 

 

Bel voor informatie over de volgende Derde Dinsdag:
(070) 30 50 286

 


 

Agenda

Zin in een dagje uit?

Hier ziet u wat er de komende weken in Den Haag en omstreken op natuur- en milieugebied te doen is

 
  Branding

 

Neem een gratis abonnement op Branding, hét Haagse tijdschrift voor natuur en milieu, of klik hier voor de elektronische versie.