Derde Dinsdag Milieucafe

De Derde Dinsdag, het milieucafé van Den Haag

De volgende Derde Dinsdag is 20 december Tijd en plaats: van 17.00 tot 18.30 uur in Het Atrium, Spui 70, direct rechts van de ingang. Entree gratis.
Verslag 15 november2005 Energiebesparing is broodnodig klik hier voor de column van Julius Pasgeld Klimaat is ‘hot’. Het ene na het andere doemscenario wordt over ons uitgestort en de vraag lijkt niet meer te zijn óf het fout gaat met Moeder Aarde, maar wannéér. Er is eigenlijk maar één ding dat we nog kunnen doen: razendsnel op een andere manier met energie omgaan. Door massaal over te stappen op duurzame energiebronnen, maar vooral: door energie te besparen. .
	Iemand die weigert in doemscenario’s te denken is Baud Schoenmaeckers, hoofdredacteur van het nieuwe blad ‘Change’. De titel duidt natuurlijk op de klimaatverandering, maar ook op de andere manier van denken die nodig is om de zaak in goede banen te leiden, legt Schoenmaeckers uit. Het blad, waarvan in juli jl. het nulnummer verscheen, wil wetenschappelijke informatie op een toegankelijke manier ontsluiten. Binnenkort valt het besluit of het bij een nulnummer blijft of dat er gesproken kan worden van ‘wordt vervolgd’. In plaats van doemscenario’s – daar mobiliseer je mensen niet mee - communiceert Schoenmaeckers liever kansen. Zo biedt de waterproblematiek bijvoorbeeld tal van mogelijkheden voor technische innovaties.
Marc Kombrink, PR-medewerker bij Eneco, ziet de stijgende prijzen van fossiele brandstoffen als die kans om een transitie te bewerkstelligen. Er bestaat nu een prikkel om efficiënter met energie om te gaan. Milieu-organisaties en energiebedrijven staan volgens hem voor hetzelfde: immers, als de fossiele brandstoffen op zijn hebben de energiebedrijven niets meer om te verkopen. Waarbij Kombrink aantekent dat óók kernenergie eindig is.
	Louis Kanneworff werkte tot voor enkele jaren als manager duurzame energie bij Kombrinks werkgever, maar is nu zelfstandig energie-adviseur. Hij is niet erg overtuigd van de bereidheid bij energiebedrijven om serieus werk te maken van energiebesparing. Sinds ze geprivatiseerd zijn gaat het ze vooral om de verkoopcijfers. Kanneworff ziet in de privatisering absoluut geen voordelen voor de consument, al is het maar omdat het laatste stukje kabel van de aansluiting altijd in handen van één bedrijf is. Er is dus niet werkelijk sprake van concurrentie, en in de praktijk trekken de energiebedrijven ook samen op – tegen de splitsing die Brinkhorst wil doorvoeren. In de jaren ’80 was er een diep besef van de noodzaak tot energiebesparing. Nu voelt niemand zich er meer verantwoordelijk voor, ook gemeenten niet.
Donald Pols, campagneleider klimaat en energie bij Milieudefensie, onderschrijft dit. Het vele geld dat energiebedrijven in campagnes steken om klanten bij elkaar weg te halen, kan beter in duurzame energie worden gestoken, vindt hij. Eigenlijk is er maar één energiebedrijf dat energiebesparing nastreeft, en dat is níet Eneco.
	Gerko Brouwer is klimaatcoördinator bij de gemeente Den Haag en voelt zich aangesproken door het verwijt dat de gemeente zich niet verantwoordelijk voelt. “Alle stroom die het gemeentelijk apparaat gebruikt is groene stroom”, merkt hij op. “Dat betekent een CO2-reductie van 50%.” “Akkoord”, repliceert Kanneworff, “maar die stroom komt uit bestaande centrales uit Noorwegen. Het heeft niet geleid tot uitbreiding van de productiecapaciteit voor groene stroom, en al helemaal niet in Nederland.”
Kombrink wil graag nog wat zeggen over het gesuggereerde gebrek aan concurrentie tussen de maatschappijen. Naar zijn mening is prijsconcurrentie niet mogelijk. “De helft van de energienota is al belasting. De marge waarop je kunt concurreren is maar één cent. “ Dat de bedrijven gezamenlijk optrekken tegen Brinkhorst is echter een feit. En daarbij ondervinden ze weinig steun vanuit de politiek. “De Tweede Kamer schreeuwt wel, maar laat het er uiteindelijk bij zitten.” Pols benadrukt dat er zonder energiebesparing geen oplossing is voor het klimaatprobleem. Wat voor hem ook een kwestie van internationale solidariteit is, want de gevolgen van de klimaatverandering doen zich het hevigst in Derdewereldlanden voor. Nu we ons toch over de grens begeven hebben: China wil dat in 2020 10% van de energie een duurzame oorsprong heeft. En om wat dichter bij huis te blijven: in Delft functioneert nu het Delfts Energie Agentschap, waarin de gemeente, woningcorporaties, energiebedrijven en kennisinstellingen nadenken over te nemen maatregelen. Kombrink tot slot: “Minder energieverbruik levert een competitief voordeel op. Ik denk dat Eneco die handschoen moet oppakken.”
	Waarna presentator Hans Pars de loopmicrofoon ter hand neemt en de zaal ingaat. Daar bevindt zich onder meer Hans Ouwejan, oprichter van het Klimaat Innovatie Platform, die iedereen oproept om ideeën op dat gebied bij hem te melden. Een zo’n idee is bijvoorbeeld dat van de stichting Gezen, eveneens in de zaal vertegenwoordigd, die een lans breekt voor zeer grootschalige opwekking van zonne-energie in Noord-Afrika. En ook zit daar Joost Gieskes, die in de energieproblematiek soelaas ziet voor de kwijnende suikerindustrie. Kan die zich niet op de productie van bio-ethanol gaan toeleggen? In Louis Kanneworff vindt Gieskes in elk geval een medestander. Bio-ethanol zal in de energievoorziening van de toekomst zeker een rol gaan spelen, merkt deze op. Een mooie taak voor Milieudefensie, die boeren gaat begeleiden in de transitie van voedselproducenten naar kwekers van brandstoffen.
Omdat dit geen gewoon milieucafé is maar een klimaatcafé – één uit een reeks van zeven in diverse Nederlandse gemeenten – is vervolgens het woord aan de Haagse cabaretière Natalie Baartman, voor deze gelegenheid van top tot teen in het groen. Zij haalt ten overstaan van de volle zaal herinneringen op aan haar periode als ecofundamentalist in Duitsland.
	Door naar het tweede onderwerp: duurzame energie. Voor Tom Pitstra, projectmedewerker duurzame energie bij het Haags Milieucentrum, bestaat HET alternatief voor fossiele brandstoffen eigenlijk niet. Met alleen inzetten op energie uit wind, zon of biomassa komen we er niet. Alle kleine beetjes helpen.
Gerard van Bussel doceert aan de TU Delft windenergie aan zeer enthousiaste studenten en is ervan overtuigd dat er veel meer mogelijk is dan vaak gedacht wordt. Ruim de helft van de energievoorziening zou duurzaam kunnen zijn. Maar voor Van Bussel staat energiebesparing voorop. Huizen kunnen de helft energiezuiniger, en dat hoeft niets extra te kosten. Bijvoorbeeld door de belangrijkste ramen op het zuiden te situeren en grote dakoverstekken te maken.
	Martijn Kosterman, evenals Gerko Brouwer klimaatcoördinator bij de gemeente Den Haag, verwijst naar Duindorp. Dit wordt een energieneutrale wijk. De huizen zijn optimaal geïsoleerd en er komt een zeewaterwarmtecentrale, aangedreven door een windturbine. Henk Heijkers van de gemeentelijke afdeling Bouwfysica vult vanuit de zaal aan dat die meerkosten per woning 1600 bedragen, een gering bedrag dat woningcorporatie Vestia en de gemeente voor hun rekening nemen.
Arie Groenveld van de coöperatieve vereniging De Windvogel (www.windvogel.nl) betoogt dat windenergie ten onrechte het imago heeft dat het zeer duur is. Zijn vereniging bouwt zelf molens (bijvoorbeeld aan de Oorberlaan in Den Haag), met geld van de leden. Zij werkt zo goedkoop mogelijk. Maar een commercieel bedrijf kan er belang bij hebben om de prijs op te voeren om zodoende meer aanspraak op investeringsaftrek te kunnen doen. En dat is belastinggeld van de burger. De Windvogel moet iedere keer weer een gevecht met overheden aangaan om een molen ergens gerealiseerd te krijgen. Gelukkig is dat onlangs weer gelukt, een 2MW-turbine in Ouderkerk aan de Amstel.
Dan is het alweer tijd voor de zaalronde, waarin Frans van der Steen de gemeente confronteert met haar ambitie om een CO2-neutrale stad te worden. Gezien de hoogte waarop deze lat ligt vindt hij het onbegrijpelijk dat er nog steeds niet-energiezuinige woningen gebouwd worden.
Henk Heijkers kan dat wel verklaren: doordat marktpartijen nog steeds onvoldoende op de hoogte zijn van wat er allemaal mogelijk is. Hij roept iedereen die een huis laat bouwen of een grote verbouwing laat doen op om de macht die hij of zij als opdrachtgever heeft, optimaal te gebruiken. Het laatste woord is aan Donald Pols van Milieudefensie, mede-organisator van dit milieucafé. Klimaat is zo belangrijk dat het een issue moet worden in de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar, deelt hij mee. Hij verzoek daarom iedereen om zich duidelijk uit te spreken voor klimaatmaatregelen, om te beginnen door een handtekening te zetten op de daartoe meegebrachte lijst (zie voor meer informatie www.milieudefensie.nl/klimaat/doemee/klimaatkaart/index.htm).

	Klimaat door Julius Pasgeld Vroeger, toen we nog wat leerden op school, leerden we dat klimaat zo’n beetje hetzelfde was als het weer, maar dan uitgespreid over een periode van veertig jaar. Tegenwoordig zouden we dus een goed beeld van het klimaat krijgen als Gerrit Hiemstra zijn wolken nòg sneller voorbij zijn webcamp bovenop de Euromast voorbij zou laten trekken. Dit, ter duiding van het woord klimaat. Want laat ik het nu maar eens een keer heel duidelijk stellen: ik ben vóór het klimaat. Dat daar géén misverstanden over zijn. Er zijn mensen, die zijn tégen het klimaat. Daar ben ik dus niet voor. Ik begrijp zulke mensen niet. Maar het zal wel weer zo zijn, dat mensen die tegen het klimaat zijn, daar geld mee verdienen. Ja. En dan is het wel weer begrijpelijk dat die mensen tegen het klimaat zijn. Maar ik dus niet. Ik ben ervóór.
En als ik dan die foto’s zie van die verdroogde rivieren vol dooie vissen in het Amazonegebied dan wordt het me benauwd om het hart en dan denk ik:het zal toch niet waar zijn, dat de mensen die tégen het klimaat zijn daar medeschuldig aan zijn? Maar ja. Het zal wel weer zo zijn dat die mensen daar geld mee verdienen. En dan... is het wel weer begrijpelijk. En als ik dan die kaartjes in de krant zie met lichtgele en donkergele en rode plekken boven europa, en die rode plekken zitten dan precies boven Nederland dan denk ik: het zal toch niet waar zijn dat de mensen die tégen het klimaat zijn daar de schuld van hebben? Maar ja. Ze zullen wel weer geld verdienen aan die rode plekken en ach dan is het tenminste goed voor de economie en dat is dan tenminste een hele troost. En als ik dan twee weken geleden, op 3 november, hoor dat dat de warmste novemberdag was die ooit is gemeten dan denk ik: nou, dat hebben we dan lekker getroffen want zoiets hebben Willem de Zwijger en Napoleon nooit meegemaakt en ik wel en ik hoef tenminste lekker ook geen jas aan naar mijn werk. Maar toch. Die rivieren, die rooie plekken, zo’n superwarme dag. Iedereen blijft er zo rùstig onder. Er zijn mensen die zeggen dat dat allemaal statistisch te verklaren is. En dat rare metereologische verschijnselen heel gewoon zijn. Maar ja. Dan denk ik natuurlijk: het zal wel weer zo zijn dat die mensen daar geld mee verdienen om dat te zeggen. En soms denk ik wel eens, dat ik de enige ben die er niet van kan slapen. Van die rivieren vol dooie vis. Van die rooie plekken en van zo’n superwarme dag. Want ik.... ja. Ik ben wél vóór het klimaat. Weet je wat? denk ik dan. Als het dan toch allemaal moet, dan hebben we dus straks een gebied op de aarde waar het zo bloedheet is dat we daar niet kunnen leven. Als we alle mensen die daar wonen nou eens hierheen halen en dat hele lege stuk volplempen met zonnepanelen. En vandaaruit een grote kabel met energie naar hiertoe. En als we die plekken van die orkanen in het zuiden van de Verenigde Staten nou ook eens ontruimen, om plaats te maken voor een gigantisch park van hele stevige, automatische windturbines. En dan een kabeltje naar de meer gematigde, bewoonde zones. En hupsakee. Voor altijd af van de energieproblemen en de tirannie van de oliebaronnen. Simpel toch? En nu zult u zich wel afvragen, hoe kòmt die man toch op die geweldige ideeeen? Dat wil ik u best wel zeggen. Dat komt zo: Ik ben vóór het klimaat. Maar ja. Daar verdien ik niks mee. Dus al die zonnepanelen in de tropische zone, en die turbineparken in de Golf van Mexico. Met al die verlengsnoertjes. Het zal wel weer niks worden. Ik dank u voor uw aandacht.