|

|
De Derde Dinsdag, het
milieucafé van Den Haag |
|
 |
|
Milieucafé De Derde Dinsdag:
19 juni, van 17.00-18.30 uur in café De Ooievaer in het atrium
van het stadhuis, Spui 70, direct rechts van de ingang. Toegang
gratis. |
|
Verslag van 15 mei
2007: |
|
Wie kloont de aarde?
klik hier voor de column van Julius Pasgeld
|
De aarde is te klein, en wel sinds 1987. Dat betoogt Jan Juffermans in het milieucafé van 15 mei, en daarmee heeft hij het niet over De Kleine Aarde. Deze organisatie, waarvan hij directeur is, ging in 1972 kleinschalig van start en is inmiddels uitgegroeid tot een 2,5 hectare groot ecopark annex centrum voor een duurzame leefstijl. (www.dekleineaarde.nl)
Waar Juffermans het wél over heeft, is de methode van de ecologische voetafdruk. Met dit in 1998 ontwikkelde instrument wordt gemeten welk beslag we leggen op de bioproductieve ruimte. Oftewel: welk deel van de aarde wordt opgesoupeerd om in ons levensonderhoud te voorzien. Deze ‘gebruiksruimte’ werd een bekend begrip door het Brundtlandrapport van 1987. De ecologische voetafdruk heeft zich ontwikkeld tot een instrument dat zich goed leent voor communicatie op scholen en in bedrijven en wordt momenteel elke twee jaar berekend. Het laatste rapport, The Living Planet, dateert van vorig jaar.
|
|
Juffermans haalt een opmerkelijke uitkomst aan. Het blijkt dat de gemiddelde Rus dezelfde ecologische voetafdruk heeft als de gemiddelde Nederlander (www.klimaatvoetafdruk.nl), ondanks het veel lagere welvaartsniveau daar. De oorzaak is de enorme verspilling van grondstoffen in Rusland.
Maar al verspillen we dan minder, onze ecologische voetafdruk is veel te hoog. We gebruiken 2,2 hectare per inwoner, terwijl de aarde slechts draagkracht heeft voor 1,8 hectare per inwoner. En daar moet de noodzakelijke ruimte voor natuur (biodiversiteit) dan nog van af.
Volgens Juffermans moeten er drie dingen gedaan worden: het probleem van de bevolkingsgroei moet nu eindelijk eens een echt issue worden; steden moeten op een autovrije manier worden ingericht; en we moeten onze leefstijl veranderen, want anders zijn de gevolgen niet te overzien. Als we zo doorgaan, hebben we nóg drie aardes nodig.
Technische ingrepen, waarvoor nu vaak worden gekozen, kunnen ineffectief zijn doordat ze een rebound-effect kunnen hebben (het aantal lichtpunten uitbreiden omdat spaarlampen zo lekker zuinig zijn, meer autorijden als de auto 'schoon' is).
Maar zonder techniek komen we er niet; die is bijvoorbeeld essentieel voor het welslagen van de congestion charge (tolheffing) in Londen. De voortvarende burgemeester Ken Livingstone heeft zich voorgenomen om de ecologische voetafdruk van zijn stad in 2020 met 35 procent gereduceerd te hebben.
|
Van Londen over naar Den Haag, waar achter de tafel van het milieucafé de raadsleden Willem Minderhout (PvdA) en Joris Wijsmuller (Haagse Stadspartij) en het gemeentelijk hoofd Milieubeleid, Leidy van Leeuwen, hebben plaatsgenomen. Den Haag wil een CO2-neutrale stad worden, roept Minderhout in de herinnering, en, zo zegt hij, als het Londen lukt, moet het ons ook kunnen lukken.
|
|
| |
Wijsmuller vreest dat de gemeentelijke ambities daarvoor de verkeerde kant uit gaan. In de Structuurvisie 2020 wordt ingezet op een forse groei van het inwonertal, terwijl de Nederlandse bevolking alleen maar in omvang zal krimpen. En op het gebied van mobiliteit wordt volstrekt onvoldoende gedaan, vindt hij.
“We kunnen de stad niet lamleggen”, schetst Van Leeuwen haar dilemma. “De ontwikkeling van de stad moet doorgaan, maar die moet op een duurzame manier gebeuren. De lucht moet schoon zijn, het moet stil zijn, de stad leefbaar.”
“We gaan vervuilende vrachtwagens uit de stad weren door middel van een milieuzonering”, vult Minderhout aan, “maar we willen auto’s ook weer niet naar de rand van de stad jagen.”
|

|
Juffermans constateert dat het vraagstuk van de voetafdruk onvoldoende serieus wordt genomen. Hij raadt het gemeentebestuur aan eens een bezoek aan Freiburg te brengen, waar een groot deel van de binnenstad autovrij is en mensen van heinde en verre naartoe komen om inkopen te doen.
“Daar zijn we al geweest”, antwoordt Minderhout. “Dat bezoek vindt zijn weerslag in het Verkeerscirculatieplan waar zoveel mensen tegen zijn.”
“Dat is een postzegelplan”, schampert Wijsmuller. “De stad slibt dicht met auto’s.” Minderhout toont zich hier een pragmaticus: “De auto is gewoon niet meer weg te denken.”
|
Doet Den Haag wel genoeg aan duurzaam bouwen?, oppert presentatrice Aukje van Roessel. Van Leeuwen vindt van wel: “Daar doen we veel aan. De technische mogelijkheden worden steeds beter benut.”
Wijsmuller is dat ten dele met haar eens, maar geeft aan dat er te vaak gesloopt wordt terwijl met renovatie volstaan kan worden. Tot zijn verbazing besteedde de Milieu-effectrapportage over de sloop van de Zwarte Madonna geen aandacht aan het probleem van het sloopafval. Juffermans valt hem bij: renovatie is altijd beter voor het milieu. Elk gebouw is herbruikbaar te maken. Het is zaak om architecten hiertoe aan te sporen.
“Maar dat zal heus niet betekenen dat iedere zestigerjarenflat gespaard blijft”, riposteert Minderhout. “Er speelt meer dan alleen duurzaamheid.”
|

|
|
Tot slot stelt presentator Stef de Niet nog even de voorbeeldrol van Den Haag aan de orde. Klopt het, wil hij van Leidy van Leeuwen weten, dat het college van B&W maar één milieuvriendelijke auto heeft?
“Het college beschikt over één Toyota Prius”, beaamt Van Leeuwen. Maar als het type auto dat ze willen in aardgasuitvoering beschikbaar komt, wordt die gekocht, is de afspraak.”
“En gelukkig wordt er door wethouders ook gefietst!”, besluit Minderhout.
|
|
Het volgende milieucafé wordt gehouden op dinsdag 19 juni. Zelfde tijd, zelfde plaats.
|
| |
Julius
Pasgeld: Een enorme voetafdruk
Er moet me iets van het hart, dames en heren. En dat is, dat ik zo langzamerhand gek word van enquetes. En van scans. En van al die vragen die ze telefonisch of in de krant of in winkelcentra op me afvuren.
Ringgg! Daar gaat de telefoon. Of ik van mening ben dat de Hamas moet worden erkend. ‘Wat kan mij dat schelen!’, roep ik terug en smijt mijn mobieltje in de hoek. Klonk. Daar valt de krant in de bus. Of ik afgelopen zondag een bloemetje heb gekocht voor mijn moeder. Nee, schrijf ik terug. Mijn moeder is al vier jaar dood. Loop ik op de markt. Word ik aangeklampt door een jongedame die me vriendelijk vraagt of ik een onderzoek wil naar de opstelling van de regering inzake de oorlog in Irak.
‘Nee!’, roep ik dan. Daar is geen onderzoek voor nodig. Iedereen weet allang dat dat geen zuivere koffie was. ‘En stel dat dat onderzoek er komt’, roep ik. ‘En het blijkt inderdaad geen zuivere koffie te zijn. Wat dan? Dan komt er weer een andere regering die weer hele andere onzuivere koffie zet.’
Ze vragen je het hemd van het lijf. Maar ze gebruiken je antwoorden alleen maar om hun omzet te vergroten. Of om hun politieke invloed uit te breiden. Daarom vraag ik, nadat ze mij iets hebben gevraagd, tegenwoordig altijd eerst wie er beter van wordt als ik een antwoord geef. En na verhitte discussies blijkt dan bijna altijd, dat ik dat niet ben.
|

|
Nu ook weer. Op internet kan ik de duurzaamheid van de gemeente waarin ik woon meten met de duurzaamheidsmeterscan. Of de karnemelk in de kantine van het stadhuis wel 100 procent biologisch is, vragen ze. Weet ik veel. Hoe moet ik dat nou weten. Ik hou helemaal niet van karnemelk. En of de gemeente bij versieringen gebruik maakt van bloemen die voldoen aan het milieukeur MPS. Ik wist niet eens, dat de gemeente wel eens iets versierde met bloemen. Meestal doen ze dat alleen met mooie praatjes.
De scan over duurzaamheid telt maar liefst 199 vragen. Een wel heel duurzame scan dus. Over energieprestatiecoëfficiënten gaat het. Over een actieve inzet voor de waterkansenkaart. En ga zo maar door.
Bij het onderdeel ‘sociale en mondiale duurzaamheid’ vragen ze: ‘wordt minimaal 33 procent van de leidende functies in uw gemeentelijke organisatie door vrouwen uitgevoerd?’ ....Let wel. Het gaat over duurzaamheid, hè. Maar wat vindt u zelf? Zijn vrouwen beter voor de duurzaamheid dan mannen? Ik dacht het niet. Andersom trouwens ook niet hoor. Het zijn gewoon rare vragen.
En dan tenslotte die kwestie met die voetafdrukken. Op internet kan je een scan doen om je mondiale voetafdruk te meten. Dat is de invloed die je hebt op het milieu, uitgedrukt in vierkante meters of hectares. Hoeveel grond je per persoon aan het verpesten bent met je gedrag, zal ik maar zeggen.
En dat doen ze dan aan de hand van vragen over je koopgedrag, over wat je eet en waarheen je op vakantie gaat.
Hoe ze het doen mag Joost weten. Maar aan het eind van de scan weten ze precies wat een geweldige verkwister je bent en ze vergelijken dat dan met de gemiddelde Nederlandse verkwister en met de gemiddelde aardbewoner.
Ik deed die enquete en ze vroegen me alweer het hemd van het lijf. Hoeveel melk ik dronk bijvoorbeeld. Nou, dat is nogal wat. Maar ze vroegen gelukkig niet hoeveel genever ik dronk. Wèl weer hoeveel stuks kleding ik het afgelopen jaar had gekocht. Ik mocht een getal kiezen tussen de 8 en de 24. Nou had ik net voor de komende twintig jaar 12 paar nieuwe sokken gekocht en zeven onderbroeken. Dus ik vulde in: ‘meer dan 24’.
En of ik het afgelopen jaar met het vliegtuig op vakantie was geweest. Toevallig was dat het geval ja. Ik heb drie keer in mijn leven in een vliegtuig gezeten. Een keer in 1949. Van Amsterdam naar Hengelo. Een keer op mijn huwelijksreis. Van Zestienhoven via Voorne-Putten en Scheveningen weer terug. En afgelopen jaar dus. Naar Sardinië. Voor de rest van mijn leven ben ik nog niet eens één keer op wintersportvakantie geweest en heb ik heel vaak op een houtje gebeten in een tent in Nederland.
Maar daar vroegen ze niet naar.
En wat bleek?
Mijn mondiale voetafdruk was maar liefst 5,5 hectare groot. Terwijl die van de gemiddelde Nederlander slechts 4,7 hectare bedraagt. En als we alles op de wereld eerlijk zouden verdelen zou ik slechts recht hebben op 1,7 hectare.
En als ik die resultaten dan bekijk denk ik: Krijg het heen en weer maar met al dat gevraag. Want ik weet van mezelf dat ik - het gebruik van genever even buiten beschouwing gelaten - een sober en matig mens ben. Zuinig tot op het vrekkige aan toe.
Trouwens, hoe zijn die lui van die Mondiale Voetafdruk tot de conclusies gekomen dat ik zo ontzettend veel ruimte inneem? Is dat allemaal aan de hand van die paar vragen over het drinken van melk en hoe ik met vakantie ga?
Ik, die de kraan altijd dichtdraai als ik mijn tanden poets? Ik, die drie bakstenen in de doortrekbak van de wc heb gedaan? Ik, die al jarenlang de nietjes uit de theezakjes haal voordat ik ze in de GFT-bak gooi?
En dat allemaal, terwijl het college van B en W in Den Haag ondertussen geen enkel bezwaar heeft, dat er straks op Ypenburg 40 keer per dag helikopters landen en opstijgen?
Toch zijn er lichtpuntjes. Straks werken er op het stadhuis nog uitsluitend vrouwen en wordt er in het restaurant van de helihaven alleen nog maar biologische karnemelk gedronken.
|
|
Bel voor informatie over
de volgende Derde Dinsdag:
(070) 30 50 286 |
|
|
|
 |
 |
 |
| Neem een gratis
abonnement
op Branding, hét Haagse tijdschrift voor natuur en milieu,
of klik hier voor de elektronische
versie.
|

|
 |