Ook de Haagse gemeenteraad is overtuigd van nut en noodzaak van duurzame visserij. Tom Pitstra van het Haags Milieucentrum brengt in herinnering dat het CDA en de ChristenUnie-SGP het idee Scheveningen Fish-Valley lanceerden. De raad benadrukte toen het duurzaamheidsaspect. "En nu de raad A gezegd heeft, laat ze dan ook B zeggen", vindt Pitstra. "De staandwantvissers willen graag naar het MSC-keurmerk, maar de kosten van het vooronderzoek vormen een drempel. Laat de gemeente die voor haar rekening nemen." Hierover meer in het tweede deel van dit milieucafé.

Zolang er in de winkels echter nog zo weinig MSC-vis te vinden is, is de Viswijzer een goed hulpmiddel. In mei verschijnt er weer een geactualiseerde versie. De methodiek achter de wijzer wordt door steeds meer landen overgenomen. Het aantal soorten waarop de Viswijzer betrekking heeft zal dit jaar worden uitgebreid naar vierhonderd. Ook gaat de stichting proberen restaurants zover te krijgen dat ze op hun menukaarten aandacht besteden aan de duurzaamheidsaspecten van de geserveerde vis.

Van de kweekvis over naar de wilde vis. Presentator Stef de Niet is erg nieuwsgierig naar hoe die vangstquota nu eigenlijk bepaald worden. "Bestandbeheer is een vak apart", merkt Ouwehand op, na een korte uitleg van hoe visserijbiologen de visstanden bepalen. "Het is een koehandel", voegt Tom Pitstra eraan toe. "Uiteindelijk beslist de politiek, waarbij de adviezen van de wetenschappers niet doorslaggevend zijn."

In de inleiding van Tom Pitstra kwamen ze al even ter sprake: de staandwantvissers. Eén van hen is Rens Cramer, die aan de hand van een diapresentatie uitlegt wat hij precies doet. Op zijn reizen over de wereld kwam visserszoon Kramer tot de ontdekking dat duurzame visserij hoognodig is. In 2000 kocht hij dan ook een staandwantscheepje. Zo'n 'staand want' is een soort gordijn dat in het water hangt en dat mazen heeft van precies de grootte van de vissen die hij wil vangen. In de schemering wordt het net uitgezet, 's morgens vroeg wordt het opgehaald - bijvangsten zijn een hoge uitzondering. De meeste staandwantvissers vissen op tong. En daar zit hem nou net een probleem. Volgens de Viswijzer is tong een 'rode' vis, maar dat geldt volgens Cramer alleen voor tong die via de boomkormethode gevangen is. De staandwantvisserij is een ambachtelijke, arbeidsintensieve, duurzame manier van vissen. Dagelijks - althans, op de gemiddeld circa honderd dagen per jaar dat op deze manier gevist kan worden - wordt verse vis aan land gebracht, en het zou erg leuk zijn om die op de Scheveningse kades direct aan de consument te kunnen verkopen. Volgend jaar mei willen de Scheveningse vissers MSC-gecertificeerd zijn. Maar ja, de kosten...

Dat kan Cramer niet ontkennen. Maar hij is ervan overtuigd dat de tong die hij vangt beter af is dan een kweekvis, of een tong die via de boomkormethode gevangen wordt.

Het volgende milieucafé is op 15 april.

Julius Pasgeld: Ik hou van vis

Tot voor kort at ik iedere week met mijn goede vriend Paul Waayers een haring in het stalletje op het Buitenhof. Zonder uitjes. Heerlijk. Geen enkel probleem. Vis aan de staart. Hoofd achterover. En dan zachtjes bijten om het romige spierweefsel in hapklare partjes door de slokdarm te laten glijden. Welk een extatisch genot. 'Zullen we er nog een nemen, Julius', zei Paul dan. En dat deden we. Wat een simpel genoegen.

Maar dat is nu wel anders geworden. Ik heb me namelijk eens grondig verdiept in de duurzame visserij.
En nu wil ik van Martin Buutveld, de haringboer op het Buitenhof, eerst van alles weten over onze harinkjes.
'Deze pelagische vissoort is toch wel gevangen volgens de span-zegenmethode?', vraag ik hem en blik hem dwingend in de ogen. 'Je weet toch wel, Martin. Volgens de staandewantmethodiek. Waarbij de zegen als een gordijn in het water hangt met gewichten aan de onderste kant en praalwagens aan de bovenste. Nou? Nou?'

 

'Dat weet ik niet hoor', zegt Martin dan. 'Mijn haringen zijn, dacht ik, voorzien van het Marine Stewardship Councilkeurmerk. En voor de rest zal het me worst wezen.'
Dat is een wat merkwaardige uitspraak voor een haringboer. Maar Brabantse varkensfokkers kweken tegenwoordig in plaats van varkens herbivore meervallen. Dus enige branchevervaging mag Martin niet kwalijk worden genomen.
'Aha', roep ik opgelucht. 'Een MSCkeurmerk'. 'Prachtig. Maar welke garantie heb ik, dat deze parel van de Atlantische Oceaan geen verholen pacifische sprot is? Of een asielzoekende rolmops? Of een Chinese bokkes? Nou? Nou?.
En wie garandeert me dat mijn zilveren knuffel-schubje niet via de snurrevaad methodiek met het ankerzegen meedogenloos en nietsontziend door lijnen en touwen is opgejaagd? Of als bijvangst per abuis in de verkeerde visafslag terecht is gekomen?'
'Ik zou het niet weten', zegt Martin. 'En eet je haring nou op want anders bederft-ie nog na al die duurzame oplossingen voor overbevissing.'

Maar eenmaal bezig met het instandhouden van de natuurlijke hulpbronnen weet ik van geen ophouden.
'Ik zie, dat je ook koolvis in je kraam hebt. Komt die wel uit Alaska? En die forel daar? Weet jij wel dat vissen die gekweekt zijn in intensieve recirculatiesystemen per kilo zeven kilo wild gevangen vis opeten? Nou? Nou? Dat wist jij niet hè? En daar? Wat zie ik daar naast die forel liggen? Is dat geen tong? Wist jij, dat per kilo gevangen tong acht kilo andere dode vis gewoon weer overboord wordt gekieperd? Nee hè. Dat wist jij ook niet hè?

Nou. Ik weet het wel. Sinds kort. En ik kan je zeggen: ik hield van vis. Ik hield ongelooflijk veel van vis. Laatst heb ik nog een kleine mossel geadopteerd die geen ouders meer had. En heb ik nog een Schotse Sint Jacobsschelp gered vlak voordat iemand op het punt stond zijn witte, rolronde sluitspiermassa met een mes los te maken door hem onder in de buitenste rand te snijden alvorens hem levend te stomen. Gisteren nog heb ik mijn goudvis een kom met 250 liter water gegeven. Jawel. Want goudvissen kunnen wel 30 tot 40 jaar oud worden. Maar in een te kleine kom nokken ze al na een paar weken af. Nee. Ik ben de laatste van wie je kon zeggen dat-ie niet van vis hield.
Maar nu. Met al die viswijzers, die continueerbare exploitatie van onze natuurlijke hulpbronnen en al dat respect voor het leefmilieu… ik krijg er geen hap meer van door mijn keel.