Verslag van het milieucafé van 17 juni 2008

klik hier voor de column van Julius Pasgeld

Landwind of zeewind?

Het milieucafé van 18 juni had een pittige discussie over strandtenten kunnen opleveren. Strandtenthouders willen immers graag hun constructies jaarrond op het strand laten staan, en de verwachting was dat natuurliefhebbers dat niet zien zitten. Maar helaas: de strandtenthouder die aan tafel zou verschijnen moest wegens ziekte verstek laten gaan en kon zijn zaak dus niet verdedigen. De zaal was het snel eens: 's winters géén strandtenten. Maar liefhebbers van discussie kwamen zeker aan hun trekken toen het over windmolens ging.

Ernst Jan Stroes van Aarde-Werk zit met een ander probleem: geen warmte, maar koeling. Samen met het Haags Milieucentrum voert hij een project uit om strandtenthouders over te laten schakelen op duurzame energie. Stroes: "We hebben ontdekt dat het voornamelijk om koelkasten gaat, waarin ze het bier koud houden. Ze hebben dus niet zozeer energie in het algemeen nodig, als wel koeling. Misschien dat zeewater hierin een rol zou kunnen spelen? Stoelinga ziet wel mogelijkheden. "Maar juist 's zomers is het zeewater warm. Twintig graden of meer. Dus dan moet je het van diep halen."
Stroes: "Een probleem is wel dat de tenten na elk strandseizoen afgebroken moeten worden. Dat kost tienduizenden euro's. Als ze het hele jaar door kunnen blijven staan, zijn strandtenthouders eerder genegen investeringen te doen. Maar goed, uit een oogpunt van natuurbeleving is daar natuurlijk wel wat tegenin te brengen..."

 

 

 

Iemand die ook een tegenwerping te maken heeft is Anton Simonis van A-Design, sinds het allereerste begin de geluidsman van het milieucafé. Anton weet uit eigen ervaring dat in strandtenten vaak feestjes gegeven worden waarbij er enorme hoeveelheden energie doorheen worden gejaagd.

 

 

Tom Pitstra van het Haags Milieucentrum ziet niets in een jaarrondopenstelling van strandtenten. Evenals de geluidsman heeft ook hij feesten in strandtenten meegemaakt, en die keer dat iedereen met zandzakken moest gaan slepen kan hij zich nog goed herinneren. Daarnaast: 's winters hebben ze ontzettend veel warmte nodig.

Heleen Weening is nog niet bereid dat af te schrijven. "Als er weinig ruimte is moeten we goed kijken hoe de mogelijkheden voor duurzame-energieproductie in bouwplannen geïntegreerd kunnen worden. Er wordt nu onderzocht of er windturbines op de havenhoofden kunnen komen te staan."
Henk Heijkers, bevlogen duurzaamheidsambtenaar, wijst erop dat je niet per se windmolens nodig hebt om energie uit wind te halen. "Er zijn tegenwoordig ontwerpen voor hoogbouw waarin windturbines geïntegreerd zijn. Die koelen ook de woningen. Heel mooi. Maar naast windenergie zijn er nog andere mogelijkheden. Met zonne-energie is meer mogelijk dan we nu doen en vergeet ook aardwarmte niet. Het havengebied ligt boven een geothermische bron."

Laatst was ik op een conferentie waar de toekomst van de Randstad werd besproken. Er waren 300 topambtenaren aanwezig. Het ging er onder meer over hoe het Groene Hart er in het jaar 2040 uit zou moeten zien. Vrijwel alle ambtenaren waren het erover eens dat het kapitaal, dat het Nederlandse landschap vertegenwoordigde, nodig eens te gelde moest worden gemaakt.
En omdat u mij toch niet gelooft citeer ik even uit de notitie Uitvoeringsalliantie Metropolitane Parken van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit:
Daarin staat letterlijk: ‘Het ministerie ziet mogelijkheden voor de creatieve en innovatieve lijn en vraagt iemand als Joop van de Ende bij de verdere ontwikkeling van natuurlijke landschappen zoals het Groene Hart. Deze man inspireert, heeft invloed, is kapitaalkrachtig en kan inspelen op lange termijnwensen van grote groepen mensen op het gebied van genieten in de natuur’.

Dames en heren. Toen het eindelijk tot me doordrong ontstak ik in een driftbui die ik niet meer kon beteugelen. Zodat men mij moest afvoeren naar de dichtstbijzijnde psychiatrische inrichting om in een isoleercel weer wat tot mezelf te komen.
Dank u. Het gaat nu wel weer een beetje. Maar stelt u zich toch eens voor: al die
ambtenaren. Een beetje God zitten spelen achter hun bureau over de laatste stukjes groen in Nederland. En waarom? Omdat ze er kennelijk niet tegen kunnen zich nietig te voelen in de natuur. Maar daar gaat het nu juist om, dames en heren. DAT IS NU JUIST DE BEDOELING VAN DE NATUUR!  Dat men zich nietig voelt. Dat we weer weten wat onze plek is. Dat we eindelijk het aanmatigende idee eens kunnen laten varen dat het menselijke bedrijf een doorslaggevende rol zou kunnen spelen in het Grote Bestel!  Daar is de natuur voor bedoeld.
Maar toch niet om het vol te stouwen met amusement à la Joop van de Ende?

We zien het reeds voor ons: Openluchtmusicals. Kampvuren op butagas. Fruitautomaten met onbespoten sla en onbespoten aubergines. Educatieve boerderijen met gezoete hangop en milieuverantwoorde sojaworst. En natuurlijk dienen daarbij de theaters en amusementshallen ‘op te gaan in het groen’. Zoals dat tegenwoordig in al die ambtelijke notities heet. Jazeker, dames en heren. Wat men vroeger ‘knabbelen aan het groen’ noemde, heet nu ‘opgaan in het groen’. Want onder die noemer kan het Groene Hart dan ineens weer wel worden volgestouwd met zotteklap en beuzelkraam.

Waarom zeg ik dit allemaal? Het gaat toch zo meteen over stranden? Dat is toch heel wat anders?
Nee, dames en heren. Dat is niet heel wat anders. Zeker vanuit de huidige ambtelijke visie is een strand net zo goed een Metropolitaan Park dat spoedig ontsloten en te gelde gemaakt dient te worden. Dat wordt het trouwens nu al.
Voor de kust kan je zomers, als je op het strand loopt, de duinen al niet meer zien vanwege die dikke rij strandtenten en strandhuisjes die er tussen staat. Nog even, en Joop van de Ende komt op het strand met skatebanen, volleybalvelden, tennisparken, gokhallen en erotisch amusement. Want die man weet namelijk veel over de langetermijnwensen van grote groepen mensen op het gebied van genieten.

Maar op Joop hoeven we niet te wachten. Onze eigen eenzame cowboy van stadsontwikkeling, Marnix Norder, heeft namelijk de schaduwen van zijn hoogbouw reeds over het zand van de kust geworpen. Straks moeten de zonnebaders op het strand ieder uur een eindje verderop gaan liggen om uit de schaduw te blijven.

En wat, dames en heren, heeft dit alles nog te maken met landschap en natuur?
Natuur, vroeger ook wel ‘vrije natuur’ genoemd, die je, als je er doorheen wandelt of fietst, zielerust en wijsheid zou moeten brengen?

Geld. Dat is het enige waar men nog aan kan denken. En hoe minder natuur we hebben, hoe meer we aan geld zullen gaan denken en hoe verknipter we worden.