verslag van 16 december 2003

Muzikaal het jaar uit
Klik hier voor de column van Julius Pasgeld

Het Haags Songfestival is achter de rug, en organisator Sjaak Bral wil het in elk geval vijf jaar lang bij die ene keer laten. Jammer, want een groen lied werd op dit festijn node gemist. Vandaar dat de redactie van De Derde Dinsdag in Dudok zich maar achter de tekstverwerker en de piano heeft gezet om een groen Haags lied te schrijven. Hans Ruitenberg bracht het ten gehore, in Algemeen Beschaafd Haags, en Bob Molenaar begeleidde hem op orgel. Beiden werden op hun beurt begeleid door de zaal, die het refrein al snel onder de knie had en zich niet onbetuigd liet.

Wie denkt dat 'duurzaam' een begrip is dat alles en niets betekent, moet zijn tanden eens zetten in 'maatschappelijk verantwoord ondernemen'. Dat deden de directeur van de Haagse Kamer van Koophandel, de heer Zandsteeg, en de heer Kloezeman, Haags ondernemer. Aanleiding was de blanco cheque die de Kamer van Koophandel ter gelegenheid van haar 150-jarig bestaan mocht ontvangen uit handen van de gemeente Den Haag. De Kamer gaat dit cadeau gebruiken om een symposium over maatschappelijk verantwoord ondernemen te organiseren, in samenwerking met de Stichting OM Den Haag. De directrice van OM Den Haag, die vanavond ook aanwezig zou zijn, moest wegens ziekte helaas verstek laten gaan.

PPP

Wellicht dat zij wat licht in de duisternis had kunnen brengen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen houdt volgens de theorie in dat bedrijven niet alleen streven naar hoge winst, maar ook naar de verbetering van de omstandigheden voor mens, milieu en samenleving: kort samengevat in het begrip people, planet, profit. Maar hoe MVO in Den Haag concreet wordt ingevuld, bleef onduidelijk. Is het het steunen van de lokale voetbalclub door te adverteren in het verenigingsblaadje, hoewel de adverteerder weet dat het rendement 0,0 is? Is het het ondersteunen van maatschappelijke activiteiten als de HaSchiBa, zoals het aannemersbedrijf van de heer Kloezeman doet? Of het aan het werk helpen van kansarme jongeren uit het Laakkwartier, wat hij ook doet?

De presentatoren Hans Pars en Stef de Niet brachten de vorige bijeenkomst in herinnering, toen de directeur van de Norfolkline in het milieucafé te gast was. Ook deze gaf hoog op van het belang van zijn bedrijf voor de lokale werkgelegenheid. Maar tijdens de boottocht die onze onvervaarde presentatoren bij windkracht 9 op zijn uitnodiging maakten, bleek de bemanning overwegend van Philippijnse komaf te zijn. Voor die veerdiensten worden er trouwens duizenden liters van de smerigste stookolie doorheen gejaagd. Dus: wat maakt ondernemen duurzaam c.q. maatschappelijk verantwoord?

De heer Zandsteeg twijfelt er niet aan of de ondernemers in zijn rayon zijn allemaal van goede wil. De heer Kloezeman ziet niet zoveel ondernemers uit zijn eigen rayon. Wat hij vooral tegenkomt zijn Brabanders en Limburgers, die 's morgens met de auto hierheen rijden en 's avonds weer terug. Enige binding met Den Haag hebben ze niet, en het bedrijf van Kloezeman is vaak alleen maar goed genoeg voor het onderhoud aan projecten die hij niet heeft mogen realiseren. Het gemeentelijke aanbestedingenbeleid zou eens goed aangepakt moeten worden.

Weg met de files

Na de pauze was de microfoon voor de heer Waterman, het langst zittende Statenlid van Nederland. Zijn faam ontleent hij echter niet alleen daaraan, of aan zijn plannen voor het bouwen in zee, maar ook aan zijn anti-fileplan. Dit stond in De Derde Dinsdag van december centraal. Het is in dit korte bestek helaas onmogelijk recht te doen aan Watermans betoog. Laten we volstaan met te zeggen dat hij alles uit de kast haalde om te bewijzen dat de mensen die beweren dat heel Nederland geasfalteerd wordt, ongelijk hebben. Verreweg het grootste deel (momenteel zo'n 105.000 kilometer) van het wegennet is gemeentelijk, en daar hoor je nooit iemand over. Dan is er zo'n 6300 kilometer provinciale weg, een hoeveelheid die voortdurend afneemt. Naarmate gemeenten dichter naar elkaar toegroeien, neemt de afstand provinciale weg ertussen af, en een weggedeelte dat binnen de bebouwde kom komt te liggen wordt overgedragen aan de gemeente.

En dan is er nog zo'n 2300 kilometer rijksweg. Over dit geringe percentage van het totale wegennet gaan de meest verhitte discussies. Terwijl het wegennet volgens Waterman over het algemeen fijnmazig genoeg is. Het probleem is veeleer dat het niet overal voldoende capaciteit heeft. De A4, aangelegd in 1959, heeft het verkeersaanbod zien vertienvoudigen, maar is op 2x2 rijstroken gebleven. Waterman heeft geconstateerd dat er zo'n vierhonderd kilometer aan knelpunten zijn, die kunnen worden opgelost door de weg ter plaatse met één rijbaan per richting te verbreden. De totale hoeveelheid rijksasfalt neemt volgens Watermans berekeningen daardoor met slechts 2,88 km2 toe. Flessenhalzen, zoals gesymboliseerd door het nauwe deel van de zandloper, behoren dan tot het verleden. En door minder om te rijden - als bijvoorbeeld de A4 wordt verlengd door het ecologisch waardevolle Midden-Delfland - kunnen we jaarlijks zelfs zo'n 18 miljoen liter benzine besparen.

Zijn tegenspeler Frans van der Steen, directeur van het Haags Milieucentrum, is van de duizelingwekkende hoeveelheid cijfers die Waterman over hem uitstort niet onder de indruk. Het gaat niet zozeer om de aantallen kilometers asfalt die erbij komen, maar meer wáár die komen. Wegen versnipperen het landschap, en vergroting van de capaciteit leidt nu juist tot meer verkeersaanbod. Waarbij opgemerkt moet worden dat het wegverkeer een heel belangrijke bijdrage levert aan het broeikaseffect, en alleen daarom al eerder afgeremd dan gestimuleerd zou moeten worden. Weliswaar pleit Waterman ook voor stimulering van het fietsverkeer en voor grootschalige spoorverdubbeling - onder meer in Delft, door middel van een spoortunnel - hij gaat er veel te gemakkelijk vanuit dat het mobiliteitsgedrag niet te beïnvloeden is.

Deze bredere discussie zal echter wegens tijdgebrek in een volgende editie van De Derde Dinsdag in Dudok gevoerd moeten worden. Let dus op onze aankondigingen!

Watermans befaamde zandloper maakt bottlenecks in het wegennet aanschouwelijk.

Stef de Niet vult de pauze met jazz standards.

Hans Ruitenberg (zang) en Bob Molenaar (keyboard) brengen hun alternatieve Songfestival-lied ten gehore.

DEN HAAG, MIJN STAD VAN STAND

In Den Haag, daar woont een graafmachinemachinist.
Dag en nacht is hij in touw, bij regen, zon of mist.
Hij graaft greppels, hij graaft tunnels, altijd wat te doen.
En ook steekt hij heel veel tijd in 't onderhoud van 't groen.

Want, Den Haag, jij heet met recht de Groene stad aan zee.
Je Voorhout is echt uniek, die prachtige allee.
's Zondags wandelt tout Den Haag massaal door Clingendael
en in 't Zuiderpark eet Turks Den Haag het middagmaal.

refrein: Je blonde duinen, je parken, je strand.
Ja, daaraan heb ik mijn groene hart verpand.
Ga mee naar de zee, kijk, daarginds ligt Engeland.
Den Haag, mijn Haagje, je blijft mijn stad van stand.

In het Westbroekpark ligt 's werelds fraaiste rozentuin,
in het Zuiderpark je hoogste heuvel, vol met puin.
Wapendal is een restant van een oud binnenduin,
en je heempark is een plek waar ik ook heel graag struin.

In de herfst breng ik soms een bezoek aan de Vulkaan
waar dan vele vogelaars met verrekijkers staan
die vol vuur het trekken van de vogels gadeslaan.
Wat een rare vogels - waarom gaan ze hier vandaan?

Je blonde duinen, je parken, je strand.
Ja, daaraan heb ik mijn groene hart verpand.
Ga mee naar de zee, kijk, een potvisingewand.
Den Haag, mijn Haagje, je blijft mijn stad van stand.

De klimaatverandering is echt geen boze droom,
Daarom willen B&W alleen nog groene stroom.
Een windmolen op het IJspaleis moet 't 'm doen,
dan staan de verkeerslichten alleen nog maar op groen!

De toeristen staan versteld van zoveel groen op straat,
maar ook zitten er veel groentjes in de Haagse raad.
Nette mensen - met hun groene vingertjes doen die
heus geen grepen in de kas, maar in de orangerie.

Je blonde duinen, je parken, je strand.
Ja, daaraan heb ik mijn groene hart verpand.
Ga mee naar de zee, kijk uit dat je niet verbrandt.
Den Haag, mijn Haagje, je blijft mijn stad van stand.

Je blonde duinen, je parken, je strand.
Ja, daaraan heb ik mijn groene hart verpand.
Ga mee naar de zee, kijk, de Yankees zijn geland.
Den Haag, mijn Haagje, je blijft mijn stad van stand.

© Bob Molenaar december 2003

Het huis van de toekomst
door Julius Pasgeld

Het huis van de toekomst, zo lees ik in de krant, heeft een badkamerspiegel die me 's ochtends even bijpraat over het nieuws en me tegelijk laat weten waar de files staan.
Die pratende scheerspiegel laat me desgewenst tussen neus en lippen door ook nog even foto's zien van hoe ik zou zijn als ik zwart, of bruin of rood of groen haar had. En tijdens het tandenpoetsen zie ik in die spiegel, behalve die kerel waar ik iedere dag weer aan moet wennen, ook nog of er e-mail voor me is. Dat was de badkamer.

In de keuken van de toekomst staan ook nog diverse nieuwerwetsigheden: een vuilnisbak die zelf het afval scheidt. En een oven die dankzij een chip in de verpakking kan zien hoelang mijn pizza moet worden verwarmd.
Het huis van de toekomst.

Dames en heren:
Laat ik u dit zeggen. Laat ik u zeggen dat ik blij ben dat ik al wat ouder ben. Zodat de kans dat ik in zo'n huis van de toekomst terecht zal komen met de dag kleiner wordt.
Want als ik me 's ochtends sta te scheren hóef ik helemaal niet te weten dat de file bij het knooppunt Everdingen zeven kilomers is. De file is 's ochtends bij het knooppunt iedere dàg zeven kilometer. Dat wíst ik toch al vóórdat ik mijn stoppels afschoor? En als die file nou eens een keer víjf of négen of twintig kilometer is, dan interesseert me dat, als ik mijn neusharen knip, toch geen ene moer?! Het staan in files is nou eenmaal een logisch gevolg van ons deemoedig lidmaatschap van de moderne maatschappij. Daar heb je alleen maar een auto voor nodig. En niet ook nog eens pratende spiegel.

En dan die foto's die die spiegel van je kan maken met diverse kleuren kapsels naar keuze. Ben ik dan voor niets grijs geworden? Heb ik me dan voor niets na vele jaren moeizaamheid, menselijk lijden en zielepijn uitgedost met dit symbool der wijsheid? Ben ik nu ineens de mooiste van het land met groen haar? 'Nee, beste Pasgeld', zal die spiegel dan antwoorden. 'De mooiste van het land is Balkenende. En die is dan op dat moment in zijn eigen huis van de toekomst en in zijn hèmd voor een dergelijke spiegel juist bezig zijn jeugdpuisten uit te knijpen.

En dan nog iets. Het is eigenlijk geheim. Maar ik vertel het u toch. Het zit namelijk zo dat ik bijna nooit e-mail kríjg. Vijf keer per dag druk ik op het e-mail ikoontje van mijn computer en dan staat er: 'Er zijn geen nieuwe berichten'. Vrienden heb ik dus eigenlijk niet. Maar het huis van de toekomst wrijft me dat straks al in nog voor ik goed en wel uit bed ben.

En de leuke werkjes, die doet het huis van de toekomst graag zelf. Vroeger was ik urenlang doende de nietjes uit de gebruikte theezakjes te halen. Dan deed ik die nietjes bij het restvuil, de theebladeren in de GFT-bak en het zakje zette ik op dinsdag buiten als ze het oud-papier kwamen ophalen. Dat hoeft straks allemaal niet meer. De vuilnisbak van de toekomst herkent al deze materialen en doet het helemaal zelf. Ook al is dat volstrekt zinloos, zo heb ik het althans begrepen van de Haagse wethouder van milieu, Ries Smits, tijdens een van de vorige bijeenkomsten hier in Dudok.

Nee. Dames en heren. Ik geloof er allemaal niet meer in. Al die hatseflats die ze verzinnen om ons het leven te vergemakkelijken.

En dan is het pas 2004! Kan je nagaan wat voor rotzooi ze over tien jaar verzonnen hebben. Daar mogen ze dan wel een automatische sneeuwschuiver bijleveren om je door al die consumentengoederen een weg te banen.
Het is pas 2004 zei ik zonet. Dat is het nog niet eens. Maar wel bijna. Daarom wens ik u uit de grond van mijn hart dat u in 2004 ieder geval zélf nog weet hoelang een pizza in de oven moet staan.