|
|
Branding - Archief |  |
|
GEZONDHEID & MILIEU + MILIEUVRIENDELIJKE BEDRIJVEN
Biologische bloemen aan de Brouwersgracht (Branding nr. 18 januari-maart 2005) ...meer Gezond door de natuur? (Branding nr. 16 september/oktober 2004) ...meer Therapeutisch tuinieren in De Nieuwe Loot (Branding nr. 15 juni/juli 2004) ...meer Jumbo is behoorlijk bio (Branding nr. 12 november/december 2003) ...meer Stadsgesprek over
Schone Lucht en Verkeer Rioolwaterlozingen in zee (Branding nr. 11 september/oktober 2003) ...meer Bruiner in zee dan op het strand? Veerkadebewoners zijn ziek van het verkeer (Branding nr. 8 februari/maart 2003) ...meer Norfolk en het schrikbeeld van Scheveningen als toeristenfabriek (Branding nr. 6 september/oktober 2002) ...meer DE NORFOLKLINE EN HET KLEIN DUIMPJESYNDROOM (Branding nr. 5 mei/juni/juli 2002) ...meer Haagse Milieuprijsvraag
Inzender Bob de Kievit:
Biologische bloemen aan de Brouwersgracht Als galeries al bloemen verkopen, zijn die
bloemen geschilderd, gebeeldhouwd of anderszins gestileerd. Als
bloemenwinkels al kunst verkopen, gaat het om kunstbloemen. Aggiez,
aan de Brouwersgracht 10, combineert deze zaken: én bloemen,
én kunst. Bob Molenaar
Helende tuinen schieten als paddestoelen uit de grond. Bij de bouw van nieuwe ziekenhuizen wordt steeds meer aandacht besteed aan ‘healing environments’. Psychiatrische instellingen liggen vaak midden in de prachtigste landgoederen (waarvan er gelukkig veel publiek toegankelijk zijn). Boeren halen in toenemende mate mensen met een mentale of fysieke handicap binnen om de dieren te verzorgen of het land te bewerken. Kortom: er bestaat een breed gedragen overtuiging dat een verblijf in de natuur heilzaam is voor de mens. Er zijn ook wetenschappelijke onderzoeken verricht die wijzen op een gunstige invloed van natuur op de gezondheid. Maar wat zijn die onderzoeken eigenlijk waard? Dat is op grote schaal onderzocht door de Gezondheidsraad. Samen met de Raad voor Ruimtelijk, Milieu- en Natuuronderzoek heeft die de bestaande internationale literatuur doorgevlooid om een antwoord te vinden op de vraag: is wetenschappelijk aantoonbaar dat een natuurlijke omgeving positieve invloeden op de gezondheid kan hebben? De Gezondheidsraad heeft op twee manieren geprobeerd een antwoord op deze vraag te vinden. In de eerste plaats door het bestuderen van onderzoeken die een rechtstreeks verband tussen natuur en gezondheid proberen te meten. In de tweede plaats door onderzoeken onder de loep te nemen die índirecte invloeden aannemelijk maken. Dat wil zeggen, het kan zijn dat de natuur bepaalde gedragingen of mechanismen stimuleert die op hun beurt weer de gezondheid beïnvloeden. Grootschalige epidemiologische onderzoeken naar de relatie tussen natuur in de woonomgeving en algemene indicatoren voor gezondheid zijn schaars: één in Nederland en één in Japan. De Gezondheidsraad vindt dat deze onderzoeken met de nodige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd, maar ziet in de resultaten aanwijzingen voor een positief verband tussen natuur en gezondheid. Indirecte effecten Een tweede aspect dat is onderzocht, is in hoeverre de natuur mensen
aanzet tot bewegen. Nog niet de helft van de Nederlandse bevolking
voldoet aan de bewegingsnorm (minstens vijf dagen per week een halfuur
matig intensief bewegen). ‘Bewegingsarmoede’ vormt een
bedreiging voor de volksgezondheid. Vandaar de vraag: in hoeverre
kan een ‘groene’ woon- en werkomgeving mensen stimuleren
om dagelijks meer te bewegen? Kan natuur ook helpen sociale contacten aan te gaan, vraagt de Gezondheidsraad zich vervolgens af. Dat is een relevante vraag, omdat mensen met veel sociale contacten zich gezonder voelen en langer leven. Drie onderzoeken, allemaal uitgevoerd in Chicago, leveren aanwijzingen voor een verband tussen groene openbare voorzieningen en sociale integratie. Maar die resultaten zijn niet zonder meer van toepassing op de situatie in Nederland. Het kind in de mens Tot slot kan een verblijf in de natuur - of dat nou een bos in de buurt is of een groots natuurgebied ver weg - mensen aanzetten tot reflectie, hun gevoel van autonomie versterken en hun het gevoel geven te passen in een groter geheel. Dat kan mensen weerbaarder in het leven doen staan, zo luidt de theorie. Onderzoeken naar vrijetijdsbesteding in natuurlijke omgevingen lijken uit te wijzen dat natuur inderdaad voorwaarden schept voor zingeving, maar methodologisch is er wel het nodige op aan te merken. Geloofwaardig
Therapeutisch tuinieren in De Nieuwe Loot Heeft u al een burn-out? Sinds 19 mei jl. kunt u bijtanken onder begeleiding van een tuintherapeut. In De Nieuwe Loot, een 'helende tuin' tussen de Guntersteinweg en landgoed Overvoorde kunnen werknemers met psychische klachten zich toeleggen op het biologisch tuinieren. Het is de bedoeling dat ze tot rust komen door activiteiten als zaaien, water geven, wieden en oogsten. Ook moet het werk in de tuin hun helpen weer in een bepaald ritme te komen en structuur in hun leven aan te brengen. De Nieuwe Loot is een initiatief van Stek ('Voor Stad en Kerk') een dienstverlenende organisatie van en voor protestantse kerken in Den Haag. Anne van den Berg van Stek liep al een tijdje met het idee rond voordat het tot uitvoering kwam: "Er zijn onderzoeken gedaan waaruit blijkt dat het werken in de natuur rustgevend is. Keiharde bewijzen zijn er nog niet voor, maar in het Franciscaanse Milieuproject Stoutenburg heb ik gezien hoe goed het werkt. We zijn erin geslaagd om de RABO-bank Den Haag en Ockenburgh Prevent, centrum voor arbeid en psyche, voor dit project te interesseren. De gemeente Den Haag heeft de grond beschikbaar gesteld." Het is de bedoeling dat de kosten worden gedragen door werkgevers die arbeidsongeschikte werknemers in de tuin laten werken. Zij betalen €20,- per uur per medewerker. Van den Berg: "Ik schat dat er zo'n tien mensen tegelijk in de tuin aan het werk kunnen. Om aan deelnemers te komen hebben we goede contacten met het bedrijfsmaatschappelijk werk en ook Ockenburg Prevent kan mensen naar ons doorverwijzen." Ecologische hovenier Ook vogels vinden in de tuin iets van hun gading. Langs het terras
zijn besdragende struiken zoals rode bessen, zwarte bessen en kruisbessen
geplant. Belevingstuin Van de voormalige kinderboerderij is de schapenstal overgebleven. Deze is met gebruikmaking van zoveel mogelijk ecologische en natuurlijke materialen verbouwd tot werk- en rustruimte. Uitgangspunt hierbij is dat van een gezonde binnenruimte een helende werking uitgaat. Vandaar dat is gekozen voor muren met leemstuc, dat ervoor zorgt dat de ruimte ademt en een gelijkmatige temperatuur en luchtvochtigheid heeft. Enkele meters naast de stal is een composttoilet aangelegd. Dit werkt zonder water en is niet aangesloten op de riolering. Bacteriën doen het composterende werk, daarbij geholpen door een ventilator die er tevens voor zorgt dat er geen stank ontstaat. Biologische groenten Bob Molenaar
"Een Albert Heijn-assortiment tegen Aldi-prijzen", dat
was het kenmerk waarmee supermarkt Jumbo haar eerste vestiging in
Zuid-Holland, tevens de grootste van Nederland, in de markt wilde
zetten. Het lijkt te mooi om waar te zijn, een sprookje dat door
het dier waaraan de detaillist zijn naam ontleent wel eens wreed
uitgeblazen zou kunnen worden. Maar Branding is geen Consumentengids en houdt zich dus niet bezig met prijsvergelijkingen. Wel gingen we de nieuwe supermarkt aan de Leijweg aan de slagtand voelen met betrekking tot haar aanbod aan biologische producten. Want het assortiment van Albert Heijn is natuurlijk méér dan alleen maar 24 verschillende verpakkingen olijven, zeventig soorten soep en de laatste amuses uit Burkina Faso. Uit de jaarlijkse inventarisaties die Milieudefensie in supermarkten verricht naar het aanbod van biologische producten, komt de Zaandamse gigagrutter altijd heel goed naar voren. Supermarktdeskundige Gerard Rutte wijdt de problemen waamee het bedrijf kampt, zelfs voor een deel aan de aandacht die het aan deze niche schenkt. De gratis brochure Alledag (inmiddels vervangen door de Bonus) bevatte "hele stukken tekst over biologische producten en een rubriek over wat je kan doen met een plastic boodschappentas. Daarmee benadrukten ze alleen maar hoe duur ze zijn", tekende het Algemeen Dagblad uit zijn mond op. Op naar de Jumbo dus, gewapend met een officiële Milieudefensie-tellijst. Die ook na twee bezoeken aan de uitgestrekte supermarkt nog aardig wat lege vakjes vertoonde, maar op twee plaatsen behoorlijk wat turfwerk vereiste: bij de groenten en bij de vleesvervangers. De Jumbo verraste ons met een behoorlijk assortiment groenten met het Eko-kenmerk. Op de schappen lagen ook verschillende groentepakketten die van dit kenmerk voorzien waren. En we waren ronduit verbijsterd door het aantal kant- en-klare vleesvervangers: maar liefst 49 stuks, van de merken Planet Green, Goodbite en Vivera. Het assortiment bevindt zich in een aparte vitrine aan de rand van de vleesafdeling, wat een minder duf imago geeft dan als de bakjes ergens tussen het vlees worden gedeponeerd. Overigens bevinden zich tussen de grote hoeveelheden regulier vlees ook nog drie EKO-vleessoorten. Jumbo is zeer tevreden over de verkoop van biologische producten, liet assistent-filiaalmanager de heer Seffelaar ons weten. En als klanten te kennen geven dat het assortiment moet worden uitgebreid - bijvoorbeeld via de pagina klantenservice op de website www.jumbosupermarkt.nl - streeft Jumbo ernaar binnen twee weken aan dit verzoek gehoor te geven. Zoals vermeld, houdt Branding zich niet bezig met prijzenonderzoek. Maar nu Jumbo zich zo nadrukkelijk op dit aspect wil onderscheiden, kunnen we er ook niet geheel en al aan voorbijgaan. Laten we er dit van zeggen: voor de prijsvechter Lidl, die zich volgens plan nabij de Jumbo, op het Almeloplein, zal vestigen, is zeer zeker nog plaats. Maar mensen die hechten aan biologische producten hebben dáár niets te zoeken. Bob Molenaar
Stadsgesprek over Schone Lucht
en Verkeer Wanneer: Woensdag 5 november van 13.00 tot 17.00
uur Wat is er mis met de luchtkwaliteit in onze stad. Dat is de vraag
die centraal staat op dit Stadsgesprek, waarbij iedereen welkom
is: bestuurders, bedrijven en burgers. Deskundigen verzorgen presentaties
over diverse onderwerpen, een medicus licht het verband tussen ongezonde
lucht en gezondheid toe en de allerlaatste meetgegevens worden gepresenteerd.
Vervolgens praten we over de kansen ter verbetering binnen het verkeers-
en vervoersbeleid. Zijn er bijvoorbeeld schonere motoren of brandstof
op de markt? Wanneer kan de eerste auto op koolzaadolie in Den Haag
gaan rijden? Wat helpt het als de snelheid op de Utrechtsebaan omlaag
gaat naar 80 kilometer per uur? Moet de Parkeerroute gewoon verbeterd
worden? Of moeten de stadsbussen en de vrachtwagens van de vuilophaaldiensten
simpelweg roetfilters krijgen?
Rijkswaterstaat test het zeewater slechts één keer
in de veertien dagen. Indien iets verdachts wordt gevonden, volgt
een tweede steekproef. Valt ook die meting negatief uit, pas dan
wordt het publiek ingelicht. De kans dat door deze werkwijze een
piek in de vervuiling wordt gemeten is bijna nul. En deze pieken
treden nog steeds op na elke hevige regenbui waarbij de rioolwaterzuiveringsinstallatie
Houtrust overtollig rioolwater in zee moet lozen. De provincie Zuid-Holland
wil daarom dat Rijkswaterstaat overstapt naar wekelijkse keuringen.
De uitreiking van de Bruine Vlag aan gedeputeerde Van der Sar en
wethouder Smits, in de Derde Dinsdag in Dudok van mei, heeft blijkbaar
geholpen. Die verantwoordelijkheden zijn als volgt verdeeld:
Bruiner in zee dan op het strand? De ANWB, die zich niet alleen bekommert om het wel en wee van de automobilist maar ook om dat van de recreant, luidde in februari de noodklok over de kwaliteit van het zeewater. De Blauwe Vlag van de Foundation for Environmental Education mag dit jaar nergens langs de Hollandse kust wapperen, omdat het zwemwater teveel bacteriën van uitwerpselen bevat. De ANWB wees de 150.000 Nederlandse riooloverstorten als boosdoener aan. Bij hevige regenval kan het rioolstelsel de waterafvoer niet aan. Riooloverstorten werken dan als noodventielen, waardoor de riolering overstroomt in het oppervlaktewater. Via sloten, kanalen en rivieren komt dit water vervolgens in zee terecht. Een verschijnsel dat zich, als maatregelen uitblijven, in de toekomst vaker zal voordoen. De klimaatverandering door de opwarming van de aarde leidt immers tot een toename van de hoeveelheid neerslag. Zwemwaterrichtlijn Onderzoeker Ingeborg Weltevrede van de provincie Zuid-Holland heeft nog nooit gehoord dat mensen ziek zijn geworden van het zwemmen in zee. Ondanks dat met huisartsen goede afspraken zijn gemaakt om alle ziekteverschijnselen die hiermee te maken kunnen hebben, altijd te melden. Blijkbaar raken de verontreinigingen snel verdund of worden ze afgebroken. De Stichting Noordzee en andere milieuorganisaties zien het als
een probleem dat de huidige meetpunten te ver liggen van de plaats
waar geloosd wordt. Ook is er nog onvoldoende informatie beschikbaar
over de invloed van de overstorten op de (zwem-)waterkwaliteit.
De Raad van State stelde de organisaties op 23 januari 2002 in het
gelijk met deze opvatting. Als in de toekomst de meetverplichtingen
beter worden uitgevoerd, kan op grond van de resultaten worden bezien
of de overstorten een onaanvaardbaar effect hebben op de (zwem-) Bruine vlag Ook in Den Haag wordt gewerkt aan verbetering van de afvoer van afvalstoffen. Zo zijn dankzij leefbaarheidswethouder Stolte deze zomer voor het eerst de strandtenten op 'het stille strand' - achter de Vogelwijk - op het riool aangesloten. En ook wordt er hard gewerkt aan uitbreiding van de waterzuiveringscapaciteit. Want dit laatste is nu juist de grote bottleneck. Volgens de Stichting RIONED, kenniscentrum voor rioolzorg, is de invloed van de riooloverstorten op de kwaliteit van het zeewater geringer dan mest uit de landbouw, uitwerpselen van de badgasten zelf en de zuiveringsinstallatie in Den Haag. De rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Houtrust - die rechtstreeks in zee uitmondt - heeft nog steeds een te kleine verwerkingscapaciteit voor extreme gevallen en laat daardoor de vervuilingswaarden regelmatig pieken. Volgens het Hoogheemraadschap van Delfland is vorig jaar 375 miljoen liter half gereinigd rioolwater via de 2,5 kilometer lange pijp voor de kust van Scheveningen in de Noordzee geloosd. Pas in 2008 zal dit probleem zijn verholpen, onder meer door de aanleg van de nieuwe zuiveringsinstallatie in de Harnaschpolder. Ziek vee Blauwe Vlag Marc Beek, Zwemwaterkwaliteit in Zuid-Holland
Veerkadebewoners zijn ziek van het verkeer Personenauto's, bussen en vrachtauto's wurmen zich door de Haagse binnenstad, waarbij het verkeer voortdurend vast staat. Lange files dus, op de Veerkades, de Paviljoensgracht, tot voorbij de Grote Kerk en ver op de Prinsegracht. Langzaam rijdend, wachtend en optrekkend verkeer is met name op de Veerkades het dagelijkse beeld. Deze woon- en winkelstraat die eens redelijk leefbaar was, werd gepromoveerd tot verstopte verkeersader. Roetaanslag op en in de huizen zijn de zichtbare gevolgen. Maar wat zijn de niet direct zichtbare gevolgen van de uitstoot van al dit verkeer voor de gezondheid van de buurtbewoners en de mensen die daar werken? Dan hebben we het bijvoorbeeld over NOx, koolmonoxide, benzeen en ozon. Van deze gassen is bekend dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid. Onderzoeken hebben echter uitgewezen, dat ook de uitstoot van fijn stof ernstige schade aan de gezondheid toebrengt. Fijn stof is een verzamelnaam van zulke diverse stoffen als roetdeeltjes, aerosolen, rubber van afgesleten autobanden, zeezout, bodemstof stikstofverbindingen en sulfaat. Kolengestookte centrales zorgen voor veel uitstoot en dieselmotoren zijn de grootste boosdoeners. Die uitstoot van die motoren neemt flink toe bij remmen en optrekken en natuurlijk bij stilstand zoals op de Veerkades. Het, in dit geval gedwongen, rijgedrag heeft zelfs een grotere invloed op schadelijkheid van de uitstoot dan de snelheid. Pas de laatste jaren wordt men zich bewust van de ernst van deze fijn stof-problematiek. Het is een van de meest onderschatte problemen omdat het zo klein is dat het bij inademing diep doordringt in de luchtwegen. Het kan verhoogde bloedklontering tot gevolg hebben. De nieuwste wetenschappelijke inzichten geven aan dat de veel lichtere en talrijkere deeltjes die uitgestoten worden veel meer schade aan de gezondheid toebrengen dan de grovere en zwaardere deeltjes, die grotendeels afgevangen kunnen worden met de huidige roetfilters. Deze ultrakleine deeltjes, de PM2,5, of nog kleiner met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer (= duizendste millimeter), blijken de grote boosdoener te zijn. Ze richten dicht bij de bron veel schade aan. Wat verder van de bron minder, omdat die ultrafijne deeltjes dan samenklonteren. Ze zijn zo klein, kleiner dan de golflengte van het licht, dat ze absoluut onzichtbaar zijn. Voertuigen zijn als gevolg van regelgeving en technologische ontwikkelingen weliswaar steeds schoner geworden, maar dieselmotoren scoren relatief nog steeds hoog als het gaat om de uitstoot van NOx en minuscule (roet)deeltjes. De wetgeving wordt de komende jaren aangescherpt. Vanaf 2005 moeten binnen de Europese Unie (E.U.) nieuwe diesels deeltjesfilters bevatten. Ook zijn er zijn in de E.U. nieuwe grenswaarden vastgesteld voor NO2 en fijn stof. Het probleem nu is dat die grenswaarden zijn vastgesteld op basis van gewicht. In 2005 mag een kubieke meter lucht niet meer dan 40 microgram fijn stof bevatten. Het voldoen aan deze norm betekent dat juist de zware grovere deeltjes tussen 10 en 2,5 micrometer afgevangen worden. Dit, terwijl dit grovere stof, dat niet het diepst in de longen doordringt, weinig met gezondheidseffecten in verband is gebracht. Nieuwe normen zouden dus afgestemd moeten worden op het aantal deeltje van 2,5 micrometer of kleiner dat een kubieke meter lucht zou mogen bevatten. De roetfilters op de HTM-bussen, zorgen ervoor dat de uitstoot van roet, koolmonoxide en koolwaterstoffen met circa 95% in gewicht wordt gereduceerd. Zij vangen dus niet de veel schadelijkere en talrijkere nog lichtere deeltjes af. Het zal niet eenvoudig zijn om langs snelwegen en in binnensteden aan normen te voldoen, gericht op stofdeeltjes van 2,5 micrometer en kleiner. En toch is dat hard nodig. Vervroegde sterfte Mensen kunnen hun gezondheid bevorderen door bijvoorbeeld niet te roken en gebruik te maken van rookvrije ruimtes. Als het om fijn stof gaat hebben ze geen keus. Mensen worden simpelweg blootgesteld aan de uitlaatgassen, of ze dat nu willen of niet. Daar ligt dus een belangrijke verantwoordelijkheid van de overheid, nationaal en lokaal. Daar komt nog bij, dat wettelijk vastgestelde grenswaarden wat betreft de concentratie in de lucht van fijn stof en schadelijke gassen in Den Haag op een aantal plaatsen fors overschreden wordt. Economie Het CE-rapport geeft meer mogelijke maatregelen aan, waaronder toegang tot binnensteden alleen voor voertuigen die aan bepaalde milieueisen voldoen, het weghouden van auto's uit de stad met gericht parkeerbeleid, het stimuleren van fietsgebruik en een goede, gelijkmatige doorstroming van verkeer. Juist dit laatste is op de Veerkades van groot belang. De kruising van de Amsterdamse Veerkade met het Spui is de bottleneck. Het verkeer zet zichzelf daar vast. Op een gegeven moment kan niemand er meer door, ook al staat het stoplicht op groen. Een autotunnel onder het Spui is hier geen goede oplossing. Autotunnels hebben grote nadelen wat betreft kosten, capaciteit, ruimtegebruik, afslagmogelijkheden, veiligheid en ventilatie. Daar moeten we niet aan willen beginnen. Het volume van het verkeer dat in de binnenstad moet zijn is al behoorlijk groot, maar al het doorgaande verkeer dat momenteel van de binnenstad gebruik maakt, is vragen om moeilijkheden. De enige oplossing is het doorgaande verkeer uit de binnenstad te weren door het te dwingen van de wegen om het centrum heen gebruik te maken. Groningen is hier een lichtend voorbeeld. Een tramtunnel onder het Spui een enorme verbetering betekenen. Het mooiste zou zijn die al bij Hollandse Spoor te laten beginnen en deze pas bij het Vredespaleis boven de grond te laten komen. Er is namelijk helemaal niets tegen tramtunnels om de verkeersdruk te verminderen en het openbaar vervoer te verbeteren, als ze maar goed aangelegd worden. Waar wel wat op tegen is, is die parkeergarage midden in ons centrum. Elke maatregel die het autoverkeer in het centrum bevordert, is slecht voor de leefbaarheid en de gezondheid, het prettig kunnen winkelen en slecht voor het milieu. Auto als melkkoe? Duidelijk is in ieder geval dat op veel plaatsen in de stad mensen forse gezondheidsrisico's lopen ten gevolge van uitlaatgassen en de uitstoot van fijn stof. Met name op de Veerkades zijn de problemen wat dit betreft ernstig. Duidelijk is ook dat er maatregelen genomen kunnen worden. Daar dringen de bewoners en bedrijven aan de Veerkades dan ook terecht op aan. Hun toenemende ongeduld en frustraties zijn heel goed te begrijpen. Lieneke Venhuis
Norfolk en het schrikbeeld van Scheveningen als toeristenfabriek Artikelen als "Norfolkline en het kleinduimpjessyndroom" vertolken helaas doorgaans ongenuanceerde en niet op de werkelijke feiten berustende standpunten. Dit riekt dan al snel naar stemmingmakerij en plaatst bedrijven, in dit geval Norfolkline, ons inziens in een verkeerd daglicht. Het behoeft geen nader betoog dat ook wij vinden dat ieder ongeval er een te veel is. Echter het is apert onjuist te beweren dat Norfolkline in haar 40-jarig bestaan betrokken zou zijn geweest bij tal van ongelukken en niet zelden met dodelijke afloop. In een enkel geval is dit helaas gebeurd en wij betreuren dit zeer doch was niet het gevolg van roekeloos of te hard rijden. Wij denderen niet met onze wagens dwars door Den Haag maar wij maken gebruik van aangewezen routes die voor het merendeel niet door woonwijken gaan. Norfolkline is in Scheveningen verantwoordelijk voor een directe en indirecte werkgelegenheid van ca. 500 arbeidsplaatsen en het is nog maar zeer de vraag of Scheveningen en de Scheveningse bevolking uitkijkt naar een toplocatie met dure woningen en nog meer bedrijven gericht op toerisme. Een beeld van Scheveningen als één grote toeristenfabriek zoals we die aan de Spaanse kusten kennen doemt hierbij als een schrikbeeld op. Norfolkline is voor een relatief klein deel verantwoordelijk voor het totaal aantal vervoers-bewegingen dat zich dagelijks in het Scheveningse havengebied voordoet. Wij zijn dus niet de grootvervuiler van dit gebied of daarbuiten. Desalniettemin zijn wij ons bewust van onze maatschappelijke verantwoordelijkheid doch het is onvermijdelijk dat wij als transportonderneming overlast veroorzaken in onze omgeving. Een verantwoordelijkheid die we serieus nemen en waarop we mogen worden aangesproken. In de afgelopen jaren zijn de contractbesprekingen met de Gemeente Den haag op een zakelijke en respectvolle wijze gevoerd en wij verwachten dat dit ook bij de nieuwe contract-besprekingen in 2007 voor een contract na 2009 het geval zal zijn. F.P. van Gelderen, directeur Norfolkline
DE NORFOLKLINE EN HET KLEIN DUIMPJESYNDROOM Zolang de Norfolkline bestaat, is deze onderneming verantwoordelijk voor tal van ongelukken, niet zelden en nog onlangs met dodelijke afloop. En daar blijft het niet bij. De geluidsoverlast en luchtverontreiniging van de zware vrachtwagens zorgen voor aanzienlijke gezondheidsrisico's en milieuschade. Dat komt met name door de locatie. De Scheveningse haven ligt ingesloten tussen woonwijken en de zee. Doordat een goede ontsluiting onmogelijk is, dendert het zware vrachtverkeer elke dag dwars door onze stad. Daarbij is het een open vraag of de niet geringe snelheid waarmee dit vaak gebeurt door tijdsdruk komt of gebakken zit in de chauffeursgenen. De oplossing lijkt zo simpel: verplaats deze grote transporteur naar Vlissingen. Een havenstad die in deze bedrijfstak gespecialiseerd is en waarbij woonwijken en bedrijventerreinen elkaar niet in de weg zitten. Bijna iedereen blij. Die vreugde geldt in ieder geval voor het overgrote deel van de Haagse bevolking, door de forse bijdrage die het vertrek van deze grote transporteur levert aan de leefbaarheid. We kunnen ons ook verheugen in het vrijkomen van financiële middelen, doordat forse investeringen in de infrastructuur niet meer nodig zijn. De bevolking van Vlissingen blij door de, weliswaar bescheiden, bijdrage aan de werkgelegenheid die de komst van de Norfolkline met zich meebrengt. Maar simpele en duurzamere oplossingen mogen blijkbaar niet. Want nog in 1999 is het contract met de Norfolkline, onder bepaalde voorwaarden, door de Haagse politiek tot maar liefst 2010 verlengd. Wat heeft de Haagse politiek in hemelsnaam bewogen om de kans, geschapen door het aflopen van het contract, om zonder al te hoge kosten van dit nijpende probleem af te komen, niet met beide handen aan te grijpen? Daarvoor zijn drie oorzaken te noemen. De belangrijkste is het Haagse kleinduimpjesyndroom. Bestuurlijk Den Haag heeft ten opzichte van andere grote steden een minderwaardigheidsgevoel als het gaat om het kunnen pronken met echte industrie binnen de gemeentegrenzen. Werkgelegenheid dus waar het BNP met noeste arbeid, waar je echt vies van wordt, daadwerkelijk wordt verdiend. Om de helden van het eerlijke werken met grove sterke handen te kunnen eren met een groot standbeeld zoals de Dokwerker, zit er voor Den Haag niet in. Wij moeten het doen met een iel mannetje gebukt onder een paar planken bij de Houtzagerssingel of ons gegoede Jantje dat deftig zwaait met zijn zo fijnbesneden handje. Daar zal ook nooit eelt op komen. Wij, zo is het gevoel, zijn een stad van witte boorden en kantoren, van papierwerk en bureaus, met te lege terrassen en zonder het volle kroegleven zoals in havensteden als Amsterdam en Rotterdam. En dat wringt. Daarom doet het gemeentebestuur er veel aan om nog een beetje echte industrie en de uitstraling van een echte haven vast te houden. En zo kan het gebeuren dat met zo´n Norfolkline voor een appel en een ei een huurcontract voor een toplocatie wordt gesloten. Als tegenprestatie wil de top van dit bedrijf de collegeleden wel eens inviteren en bij gelegenheid op de schouders slaan. Goed voor het zelfvertrouwen van onze bestuurders, dat wel. Wat in 1999 ook meespeelde was de begrijpelijke ongerustheid over het gebrek aan werk in de Haagse regio. De slogan was: werk, werk en nog eens werk! Elke lokale arbeidsplaats telt en dus ook het relatief kleine aantal van 250 bij de Norfolkline. Maar een andere invulling van deze toplocatie met bijvoorbeeld dure woningen en bedrijven die zich richten op het toerisme zou veel meer geld en veel meer werkgelegenheid opleveren. Op die plek zou je een in het oog springend project met hightech nieuwigheden van duurzaam bouwen kunnen realiseren, dat midden in de (toeristische) belangstelling geplaatst kan worden. Is daar ooit een goede studie naar gedaan, zodat er wat te kiezen viel? Het antwoord daarop is ontkennend. En dat brengt ons vanzelf bij het derde punt waarom niet voor een voor de hand liggende en duurzamere oplossing gekozen is. OPENHEID GEVRAAGD De aanpassing van de brug en de aanleg van het geluidsscherm langs de weg kost de hele Haagse bevolking veel geld. Duidelijk is dat deze kostbare en ingrijpende maatregelen een relatief kleine verbetering zijn van een per definitie onveilige situatie als gevolg van het constante zware vrachtwagenverkeer door een aantal woonwijken. De enige oplossing is uitplaatsing van dit voor Scheveningen ooit karakteristieke bedrijf. Zo gaat dat nu eenmaal en zo ging het ook met onze scheepsbouw, met de textielindustrie en in de toekomst wellicht met de suikerfabrieken. Soms is concentratie van een bedrijfstak in een bepaald gebied de beste oplossing, zowel voor de omgeving als de rentabiliteit van de bedrijven zelf. Zo zou het normaal gesproken ook gaan met de Norfolkline, die door ons gemeentebestuur kunstmatig in de Scheveningse haven wordt gehouden. Dat zou nog enigszins te billijken zijn als die subsidiëring niet gepaard zou gaan met zulke grote overlast en onveiligheid. Bovendien zou een andere invulling van deze toplocatie zeer veel geld opleveren indien de grond bijvoorbeeld wordt uitgegeven voor woningen en bedrijven. Dat betekent ook nog jaarlijkse inkomsten uit forse onroerendzaakbelasting van de dure woningen. Ook is het mogelijk om van de gebouwen, door een opvallende vormgeving, een toeristische trekpleister te maken en tal van bedrijven daarin te vestigen die de nodige toeristen zullen trekken. Ook dit zal de nodige werkgelegenheid in Scheveningen scheppen en weer andere inkomsten genereren. Nu zit Norfolk die ontwikkeling dubbel in de weg, want zij keren zich ook tegen de komst van een nautisch centrum en groot appartementenhotel. Zij zijn bang voor klagende zeilers en hotelgasten wat betreft de overlast door hun schepen. Met een actie probeert men dan ook de verdere grootschalige ontwikkeling van de toeristische industrie tegen te houden. Wie zit wie nu in de weg? Wat hier aan de hand is, is dat een gesubsidieerd bedrijf, doordat het een schijntje betaalt voor de huur van de dure grond van het bedrijventerrein, probeert een gezonde en duurzamere economische ontwikkeling te blokkeren. KRACHT DEN HAAG VERSTERKEN Het zou dan ook getuigen van bestuurlijke moed en zelfvertrouwen als besloten zou worden om opnieuw met de bedrijfsleiding van de Norfolkline in gesprek te gaan, maar dit keer over uitplaatsing. Met name D'66 heeft laten weten voor het spoedige vertrek van Norfolk te zijn en GroenLinks sluit zich daarbij aan. De PvdA heeft bij monde van haar voormalig fractievoorzitter gezegd zeer waarschijnlijk het contract na 2010 niet te zullen verlengen. Die mogelijke uitplaatsing moet nu natuurlijk wel op basis van vrijwilligheid. Het gaat ook om een betrouwbare overheid. Er zijn toezeggingen gedaan en daar heeft Norfolk zijn bedrijfsvoering en investeringen in materieel op afgestemd. Bij het nieuwe huurcontract is echter bedongen dat het bedrijf niet meer mag groeien. In Vlissingen zou dat wel mogelijk zijn. Bovendien kan de directie van Norfolk nu al duidelijk gemaakt worden dat een verlenging van het huurcontract na 2010 er niet in zit. Elk bedrijf dat zijn voortbestaan verzekerd wil zien, zou dan eieren voor zijn geld kiezen. Het is dus verstandig nu niet te kiezen voor de uiterst kostbare sloop en opnieuw bouwen van de brug. Die investering leverde al een te laag rendement op, maar als dat slechts voor zeven jaar is, als het huurcontact opnieuw afloopt en zeer waarschijnlijk dan niet verlengd wordt, is het helemaal weggegooid geld. De politieke wil en inzet om er samen uit te komen zou dus een zegen zijn voor de leefbaarheid en veiligheid van Den Haag. Dat de oplossing door de huurverlenging in 1999 nu niet meer simpel en goedkoop is, heeft het bestuur aan zichzelf te wijten. Desondanks is en blijft uitplaatsing van deze vreemde en gevaarlijke eend in de Haagse bijt, de enige oplossing. Frans van der Steen
Haagse Milieuprijsvraag
Inzender Bob de Kievit: Bob de Kievit is actief betrokken bij het wel en wee van zijn stad Den Haag. Met name in Leyenburg is hij jaren actief geweest in het wijkberaad. Je mag dan ook zeggen dat hij, door jarenlang contact met bewoners en vrijwilligers, weet waar hij over spreekt. Bob heeft op meerdere manieren geprobeerd om aandacht te krijgen voor zijn plan om de leefbaarheid te verhogen door middel van veel meer groen in de stad. Helaas is hij dikwijls tegen een bestuurlijke muur aangelopen. Naar zijn eigen zeggen zendt hij als 'laatste poging' z'n plan in voor de prijsvraag van het Haags Milieucentrum. Hij ontvangt voor de inzending een van de vier aanmoedigingsprijzen en dat geeft burger Bob weer moed. Op de vraag hoe hij het leefmilieu van Den Haag veranderd zou willen zien steekt hij enthousiast van wal: 'Een ieder weet het: hoe groener de stad, des te beter de gezondheid van de inwoners van die stad. Al jaren worden grote hoeveelheden geld gestoken in de verstening van onze stad. Het groen komt er erg bekaaid vanaf en delft meestal letterlijk het onderspit. Dat is heel ernstig, zeker als in ogenschouw wordt genomen hoe belangrijk groen voor mens en dier is. De vogelstand loopt in bebouwde gebieden terug en de straatjongens van de stad, de huismussen, zie ik vrijwel niet meer. Tien jaar geleden liepen er nog egels in onze tuin.' Hij houdt in z'n plan dan ook een pleidooi voor een gemeentelijke verordening, die moet bepalen hoeveel procent van en voor- en achtertuinen maximaal mag worden bestraat. Bob is van mening dat een voortuin bijvoorbeeld voor minimaal 70% uit groen zou moeten bestaan. 'En als ik zeg beplant, dan bedoel ik geen Afrikaantjes, maar minimaal enig struikgewas!' De hoofdmoot van het voorstel van Bob de Kievit behelst echter het stimuleren en bevorderen van gevelbeplanting: 'Met het laten begroeien van gevels levert men niet alleen een zeer forse bijdrage aan het milieu, maar wordt ook een visueel en esthetisch aantrekkelijk woonklimaat gecreëerd, dat een positievere uitwerking heeft op de inwoners en bezoekers van onze stad. Stel je eens voor: niet alleen begroeide woonhuizen, maar ook groene gevels van scholen en ziekenhuizen. Bloeiend groen op lelijke muren van viaducten, tunnels en parkeergarages.' Over de gevolgen van gevelbeplanting bestaan volgens Bob teveel misverstanden en vooroordelen: 'Dat gevelbegroeiing tot gevolg zou hebben dat de gevel beschadigt, is onzin; dit geldt alleen voor de zelfhechtende planten. De niet zelfhechtende klimmers leveren geen enkel probleem op voor kwaliteit van de gevel. Dat begroeide gevels meer last hebben van vocht geldt alleen in situaties waar voortdurend vochtige klimaatsomstandigheden heersen. In vrijwel alle gevallen werkt de klimop juist als een regendek dat de gevel tegen vocht beschermt. De anti-vocht eigenschap van klimop en andere klimplanten met een dicht bladerdek heeft ook nog een positieve uitwerking op de gevel en het pleisterwerk bij hitte en kou. Klimplanten werken als een dek, verminderen temperatuurschommelingen en op den duur werkt het door de langere levensduur van het pand zelfs kostenbesparend. Bovendien is gevelbeplanting de ideale bedekking voor graffiti.' Voor de schrijver van deze inzending is met name het verhoogde ecologische vermogen van belang: 'Vooral de bloeiende klimmers kunnen voor de bijen een rol spelen en de bladeren hebben een belangrijke betekenis voor de voeding van insecten, bijvoorbeeld vlinders. Maar ook mieren, spinnen en duizendpoten verrijken de levensgemeenschap tegen de muur; dit aanbod aan voeding is weer de basis voor het overleven van vogels. Het dichte bladerdek van klimplanten wordt bovendien graag gebruikt als nestgelegenheid.' Bob de Kievit vindt dat de gemeenteraad het voortouw moet nemen in het stimuleren van gevelbegroeiing: 'Er is met weinig middelen erg veel mogelijk en de mogelijke en vermeende nadelen wegen niet op tegen voordelen. Een positieve actie richting stad is dringend gewenst. Het moet toch mogelijk zijn dat de politieke partijen in de gemeenteraad hier achter gaan staan en gezamenlijk met alle groenverenigingen tot een initiatief komen. Naast de gemeente kunnen ook woningbouwverenigingen en verenigingen van eigenaren een goed voorbeeld stellen. Ik zou het wel weten, een echt letterlijk groene stad is haalbaar als wij dat allen willen! Oppakken en uitvoeren dus en ook opnemen in de verkiezingsprogramma's, waar alle partijen momenteel zo hard mee bezig zijn. Gewoon DOEN!' Monique Vermin, Haags Milieucentrum
|
| |
|
 |
| Agenda | ||
|
|
|
|
| Branding |
 |
|
| Neem een gratis
abonnement
op Branding, hét Haagse tijdschrift voor natuur en milieu,
of klik hier voor de elektronische
versie.
|
